Herkes Varolu?unun Pe?inde
Fatma G?l?en Ko?ak?ın oturum y?neticisi oldu?u ?Film M?zikleri? oturumunda Alpay ?nyaylar film m?ziklerinin senaryo ve y?netmenle birebir ?alı?arak ortaya ?ıkabilece?ini s?yledi?i konu?masını ??yle s?rd?rd?:
?Herkes varlı?ının pe?inde m?zik de olsa film de olsa her ?ey varlık ?emberinin i?inde olu?turan duygulardır. Biz varlı?ı seccademizin ?zerinde ya?arken dı?arıdaki varlı?ı itiyoruz. Oysa gerek Almanlar gerek Japonlar ?ok iyi film m?zikleri ?ıkarıyorlar. Bizde sanki sahtelik var. Metafizikten uza?ız. K?ra baktı?ımız s?rece de zaten varlıkla ba?lantı kuramayız. D?nyaya geli? sebebimizle ilgili olarak ne ??rendik, ne yaptık diye bakınca geriye hi? bir ?ey kalmıyor. Son yıllarda o karteli biz delmeye ba?ladık. ?z?m?ze y?nelik i?ler yapmaya ba?ladık. Ama bu da yine ticari ?ıkar ve duygu s?m?r?s? noktasına gidiyor. İlla bir kazan? kar?ılı?ı yapıyoruz bunu. Tabi? ki herkes kazan? pe?inde, ya para ya isim yapacak. Sekt?rdeki varlı?ını koruyacak. Ama yaptı?ı i?le kendi ?z?n? ortaya koyan var mı??
?
İhsan Kabil Yalnız Bir Adamdır
G?n?n ikinci oturumu ?Sinema Yazarlı?ında Bir ?m?r: İhsan Kabil ?zel Oturumu?ydu. G?k?en G?ksal?ın oturum y?neticili?i yaptı?ı programda, İhsan Kabil, sinema yazarlı?ından festival d?zenlemesine, sinemaya verdi?i deste?e kadar pek ?ok a?ıdan de?erlendirildi. İhsan Kabil?i gen?lik d?nemlerinden beri tanıyan yakın dostu Bur?ak Evren ??yle konu?tu:
?İhsan Kabil, nezaketiyle kim olursa olsun anla?abilen bir insan. İhsan Kabil?den bir teklif geldi?i zaman hi? sorgulamam. Onunla birlikte ?ok etkinli?e katıldık, dersler verdik. Hi?bir zaman de?i?medi. ?ok derin bir sinema bilgisine sahip. Onu K?lt?r Bakanlı?ında g?rmek isterdim. Fazlasıyla hak ediyor. Her kesimle ileti?imi o kadar g??l?d?r ki, onun oldu?u yerde hi? teredd?t etmezsiniz. Zaten İhsan?ın karakteri, ki?ili?i, m?tevazılı?ı ile kendini ?ne ?ıkarmayan bir karakter??
?
İhsan Kabil?i Ufuk A?ıcı Birisi Olarak G?r?yorum
B?nyamin Yılmaz, İhsan Kabil?in de?erinin ?ok fazla bilinmedi?ini ve yeterince ondan faydalanılmadı?ını vurguladı?ı konu?masına ??yle devam etti:
?Edebiyatın sinemayla bulu?masını ger?ekle?tiren bu festivalde, İhsan Kabil?in etkisini g?rd?k. Biz de?erlerimizi bir kenara ?ekildi?inde hatırlıyoruz. Bizimle birlikte ?alı?ıyor. Uzakta de?il. Bug?n burada olmamız bence anlamlı. Bur?ak Evren?le d???nsel olarak ne kadar uzak olursa olsun uzun s?ren dostlu?u da ?ok ?nemli. Biz biraz ke?iflerimizi i?e d?n?k yapıyoruz. Dı?a a?ılmamız lazım. Festivallerin bir matemati?i var. O matemati?in dı?ına ?ıkmamız lazım. Bunu İhsan Kabil yapabilir. Edebiyat Mevsimi?nin bu 6 g?nl?k etkisi bunu ortaya koyuyor. İhsan Kabil?i ben ufuk a?ıcı biri olarak g?r?yorum. ?ok hızlı bir d?nyada ya?ıyoruz ve tekrara d???yoruz. Bizde her kesim kendini tekrar ediyor. Biraz da dı?arıyla ili?ki kurmamız lazım. D?nyayla teması ?mmet ?zerinden kuruyoruz ama İslam d?nyasında sinemayla ilgili ne oluyor haberdar de?iliz. Sinema d?nyasında da bildi?imiz ezberlerin dı?ına ?ıkmak i?in İhsan Kabil?e ihtiyacımız var.?
?
Mihenk Ta?ıdır
Abd?lhamit G?ler İhsan Kabil?le ilgili bir anekdot anlattıktan sonra s?zlerini ??yle s?rd?rd?:
?Bizim camiada ele?tirmek meselesi kritik bir durumdur. Ele?tirmek dendi?inde ?bir dakika? dersin. İhsan Kabil?de bu ya?anmaz. İhsan Hoca bildim bileli aynı naifliktedir. Hatta kızdı?ı adamı bile ?yle kibar ele?tiriyor ki yapıcı ele?tiri yapıyor. İhsan Hoca hepimiz i?in bir mihenk ta?ı oldu. On yıla yakın zamandır camiamızda sinemayla ilgili projeler ??yle olur: Kim olacak? İhsan Kabil. ?nce ihsan Kabil adı yazılır. O mihenk ta?ıdır.
İhsan Kabil ise yaptı?ı te?ekk?r konu?masında ??yle dedi:
?Hepimizin bu d?nyaya getirilme sebebi var. Bu anlamda herkesin varolu?unun bir anlamı var. Ben kendimin de m?kemmel olmamaklı?ımdan ?t?r?, duru?umu muhafaza ettim ama ele?tiri ve yorum getirmede o mesafeyi korudum.? ??nk? insan olmak b?yle bir ?ey. En ?nemli ?ey, insan dedi?imiz e?refi mahl?kat olmaya aday ki?iyi daha do?ru anlayabilmek ve anlamlandırabilmektir. Herkese ??kranlarımı sunuyorum. B?t?n insanların saygın oldu?unu ve o insani ili?kiyi hak etti?ini d???n?yorum.?
?
Halit Refi? Kendi Vicdanının Tarafındaydı
Zeynep Bayraktutan?ın y?neticili?inde ba?layan ?Halit Refi? ?zel Oturumu?nda G?lperi Refi?, e?i Halit Refi??i parayı sevmeyen, m?tevazı ya?ayan biri olarak tanımladıktan sonra, onun sinemaya ilgisinin sebeplerini anlattı:
?Gılgamı? veya İlyada destanlarında, anlatılan hik?yelerde hep iki tema vardır. Bug?ne kadar bu kurgu hi? de?i?meden geldi. Ezenler-ezilenler,? zalimler-mazlumlar? Hi? de?i?miyor. Vicdanlı insanlar bunu eserlere d?k?yorlar. Buna bir ?are, bir cevap, bir antitez, bir cevap, bir ?a?rı geliyor. Anadolu ve İslam?ın sesi bu. ??yle bir ses geliyor: En b?y?k mutluluk, en b?y?k vuslat Allaha kavu?mak, en b?y?k a?k Allah a?kı. Anadolu tasavvufu bir?ok edebiyat eserine kaynaklık etmi?tir. Bu b?y?k bir fikir bu b?y?k bir ?a?rı. Tasavvur edemeyece?iniz kadar Batı edebiyatını etkilemi?tir. Bu arada 50?lilere kadar edebiyatımızda bu d?nya g?r???m?z? devam ettirenler oldu?u gibi, bizim k?yl? cahil ve barbar oldu?umuzu ?ne ?ıkaran bir edebiyat ?ıkıyor ve m?thi? bir moda h?linde sinemaya yansıyor. Halit Refi??i sinema hayatına y?nelten s?re? b?ylece ba?lıyor. Vicdanlı bir aydın ve yurtseverken sinemaya giriyor. Kendi k?lt?r?n?n b?y?kl???n?n farkında. Okuyor bir de bakıyor ki, b?yle bir sinema ve b?yle bir edebiyat. O engin tarih? k?lt?r birikimini ve olan biteni g?r?yor. Kendi toplumuna olan biteni ve ger?ekleri anlatması lazım. ?ok barı??ıl, hi?bir ihtirası olmayan, insan seven bir aydın olarak bir kavgaya ba?lıyor. Bu ger?ekleri topluma anlatması lazım. Bunun i?in de sinema ?ok etkili bir sanat dalı.?
?
Entelekt?el Bir Sinemacıydı
Co?kun ?okyi?it ise Halit Refi??in sinemasını ve derin k?klerini de?erlendirdi?i konu?masında ??yle dedi:
?T?rkiye Cumhuriyeti Osmanlı?ya ait olan ne kadar ?ey varsa dı?layarak muasır medeniyetler seviyesinin ?st?ne ?ıkmak gibi bir iddiayla geliyor. T?rkiye Cumhuriyeti kuruldu?u zaman Orta Asyacılık tezi ?ıktı. ?B?t?n d?nyadaki medeniyeti biz yarattık? dendi. Fakat bu romantik ve ispatlanması zor iddia yerini Batıcılık tezine bıraktı. Din? olanı, ulusal olandan koparıp din? hayattan atmaya ?alı?tılar. Halit Refi? ve Kemal Tahir bunu fark ettiler. Bir entelekt?el sinemacıydı Halit Refi?. Bir sanat?ının t?m k?lt?r meselelerini ortaya koyup bir film yapması m?mk?n de?il bu ortamda.?
Konu?maların ardından, izleyicilerden gelen soruların cevaplanmasıyla program sona erdi.?