İhsan Kabil, Ali Ural ve Samed Karag?z??n katıldı?ı ve TYB İstanbul ?ube Ba?kanı Mahmut Bıyıklı tarafından y?netilen a?ılı? oturumun genel hatlarıyla sinema ve edebiyat ili?kisi konu?uldu.
?
Her edeb? eser zihnimize bir sinema sahnesi kurar
?Edebiyattan sinemaya ge?i?te her edebi eserde metinlerin y?netimin ikincisi okurdur. İki ba?lı bir hayal y?netimi s?zkonusu. Bu y?zden de edeb? eserlerin filme aktarılmasında hayal kırıklı?ı olabiliyor.? diyen ?air ve yazar Ali Ural, manevi d?nyadan ?iire, ?iirden sinemaya uzanan serencamı ?zetleyerek her edeb? eserlerin zihinlerde somutla?tı?ını ifade etti.
Sinemanın imk?nlarının edebiyatla mukayese edilemeyece?ini anlatan yazar Samed Karag?z, İkisinin olu? bi?imi arasında ciddi bir fark oldu?unu belirterek, ?Edeb? eser tek ba?ına bir ki?inin eseridir. Sinema s?zkonusu oldu?u zaman y?netmenin ?nc?l??? olsa da bir senarist oyuncular teknik ekip var. İzleyicinin tahayy?l g?c? var. Edebi eser s?zkonusu oldu?u zaman b?t?n her ?ey onun tahayy?l g?c? ?zerine oluyor.? dedi.
?
Edebiyat vazge?ilmezim
TYB İstanbul ?ube Ba?kan Yardımcısı, gazeteci yazar B?nyamin Yılmaz?ın y?netti?i ?Benim Filmlerim? oturumunda usta sinema yazarı Atilla Dorsay konu?tu. Edebiyatla ?ocuk ya?ta tanı?tı?ını anlatan Dorsay, edebiyatla ili?kisinin hi? kesintiye u?ramadan t?m hayatı boyunca devam etti?ini belirterek edebiyatımızdan sinemaya uyarlanan eserlerden s?z etti ve arka plan hik?yelerini payla?tı.?
?
Sinemanın toplumla ili?kisi ?ok g??l?
?Edebiyat Uyarlamalarının T?rk Sinemasını Geli?tirdi?i/Geli?tirece?i Saplantısı ?zerine Bazı D???nceler? ba?lı?ı altında dikkat ?ekici bir konu?ma yapan Prof. Dr. Kurtulu? Kayalı, ?T?rkiye?de sinema ile u?ra?anların dı?ında da sinemaya bakanlara baktı?ımızda edebiyat?ıları ikinci planda kalmı? gibi bir g?r?n?m var. Sinema edebiyatın toplumla kurdu?u ili?kiden daha g??l? bir ili?ki kuruyor.? diyerek ba?arılı uyarlamaları hatırlattı ve senaryoların da belli ?l??lerde edeb? metin sayılabilece?ini kaydetti.
?
Festivaller filmlerden ?ok fazlası
?Edebiyat ve Festivaller?in konu?uldu?u oturumda ise, Elif Da?deviren, Suat K??er ve Kamil Ko? konu?macı olurken sinema yazarı Abdulhamit G?ler oturumu y?netti. Elif Da?deviren, festivallerin ?nceleri bir sosyal sorumluluk olarak yapıldı?ına ve g?n?m?zde bunun de?i?ti?ine dikkat ?ekerek, ?Festivalde filmler, buzda?ının g?r?nen kısmı. ?ehrin markala?ması ve sinemaya katkısı ise filmlerden daha b?y?k ?nem ta?ıyor. Artık iyi bir film festivali yapmak zor. ??nk? ?ok fazla festival yapılıyor. İyi filmleri, oyuncuları, y?netmenleri halk ile bir araya getirilince kazanımlar artıyor. Fikir alı?veri?i oluyor.? dedi.
Denge ?nemli
Sinema ve edebiyat ili?kisi yeterince g??l? olmadı?ını ifade eden Suat K??er, festival yapısını i?erik ve saha olarak ikiye ayırdı?ını ifade etti. ?İ?i tamamen organizasyon ya da sanatsal bir i?erik olarak ele almamalıyız. Denge ?nemli. Hedefi belli olmayan bir organizasyonu hi?bir aya?ı dengede tutamaz. Festivale bir kimlik, konsept kazandırmak gerekiyor.? diyen K??er, iyi bir festival i?in iyi bir ekip gerekti?inin altını ?izdi.
?
Sinema politik g?d?mle y?r?yor
Bo?azi?i film festivali kurucusu olan Kamil Ko?, ?Festivaller, meslek erbaplarının ?retim yapan insanların kendi ?r?nlerini ?ar?ıya ?ıkmadan ?nce tanıtıyor. Bir zanaatın kendi ?reticileri tarafından iltifat alması anlamına geliyor. T?rkiye Amerika?nın h?kimiyetini kabul edip kendini bulmaya ?alı?ırsa sinemada ancak kendine yer bulabilir ama k?lt?rel ge?mi?i de?erleri buna izin vermiyor.? diyerek d?nya sinemasının politik g?d?mle ilerlemesinden ?t?r? sinemamızın kimlik kazanması gerekti?ine ili?kin d???ncelerini ifade etti.
?
G?z k?lt?r?
?Senaryo Bir Edeb? Metin midir?? sorusunun soruldu?u oturumu Sinan A?ık y?netirken, Ahmet Turgut, U?ur Uzunok, Zafer Acar ve Mehmet Uyar konu?macı olarak yer aldı. Sinema ve televizyon ge?mi?i ?zerine bilgiler veren Ahmet Turgut, edeb? metinlerden yapılan uyarlamaların hi?bir zaman edeb? tadı yakalayamayaca?ını dile getirerek edeb? metinlerin do?rudan zihin ve g?n?l d?nyasına hitap etti?ini, sinemanın ise g?z k?lt?r? oldu?unu belirtti.
?
Senaryo sanattır
Zafer Acar, metinlerin, ?lkelerin, anlamların birbirini istila etti?i bir d?nemde ya?adı?ımıza dikkat ?ekerek, ?Metinlerin sınırları da ortadan kalktı. Roman mı ?yk? m? ?iir mi oldu?unu ayırt etmekte g??l?k ya?ıyoruz. ?ncelikle metnin ne oldu?unu anlamak lazım. Modern zamanın t?rlerini modern zamanın kuramları ile algılamalıyız. İnsanın kendisi de bir metindir. Senaryo; halk tarafından ilgi g?rd?yse, ele?tirmen tarafından olumlu ele?tiri aldıysa, ?d?l aldıysa (bu olmasa da olur) ba?arılı diyebiliriz.? dedi ve senaryonun da edeb? metin sayılabilece?ini ifade etti.
?
Filmlerin ?iirselli?i
Payitaht Abd?lhamit ve Kurtlar Vadisi?nde senaryo yazarlı?ı yapan U?ur Uzunok, edebiyatla ?ok yakın ili?kisi oldu?unu, edeb? iddia ile ?retilen metinlerin bile edeb? de?erinin sorgulanması gereken bir zamanda senaryonun edeb? metin olarak de?erlendirilmesinin mahsuru olmayaca?ını anlattı. ?Her film edeb? de?ildir. D?nya sinemasında bu sahaya girecek az film vardır.? diyen Uzunok, Tarkovsky filmlerinin ?iirselli?inden detaylar aktardı.
?
Sinema tefekk?r aracı
?Sinema, Edebiyat, Felsefe? ba?lıklı oturumda konu?an sosyolog Enver G?l?en, film edebiyat ili?kilerinde uyarlama s?z konusu oldu?unda, do?al olarak tamamen edebiyat zemininde kalması m?mk?n olamayaca?ını, kalırsa da ba?arısız bir i? olaca?ını dile getirdi. ?Dilden firar eden bir sanatın tamamen dile ba?lı bir sanatla ili?kisi uyumsuzdur. Ortak bir zeminde bir araya getirilmelidir. İmgelerle d???nmenin verdi?i 2500 yıllık aradan sonra sinema yine eski bilgelerin d???nme bi?imlerini g?n y?z?ne getirmesiyle ?nemlidir.? diyen G?l?en, sinemayı bir tefekk?r aracı olarak kullanmak mecburiyetinde oldu?umuzu dile getirdi.
Belgeseli ?ekilmeli
G?n Son oturumunda Ay?e ?asa ve B?lent Oran y?d edildi. Toplantıyı ?air ve yazar Recep Garip y?netirken Rabia Brodbeck ve Celal Fedai konu?macı olarak yer aldı. ?Ay?e benim can arkada?ımdı. E?sizdi, biricikti, d?nyada onun gibi bir insan tanımadım. 15 Temmuz?u ya?arken Ay?e ?asa?nın hayatta olmasını ?ok istedim.? diyen Rabia Brodbeck, Ay?e ?asa ile ilgili bir belgesel ?ekilmesi gerekti?ini belirtirken kendisiyle olan hatıralarından bahsederken duygulu anlar ya?adı. Celal Fedai, ?Acaba Ay?e Hanım?ı tanıyanlar onun irtifasına yakla?abilecek mi?? sorusunu sorarak, ?Ay?e ?asa?nın hayatına ?nemli bir katkı sundu?unu, d???nce konusunda derinlikli noktalara ta?ıdı?ını belirtti ve ?Devasa bir ki?inin hayatındaki heng?meye bakıp kendinize onu ?l?? hissediyorsunuz, onun sizi tartması ve eksiklerinizi s?ylemesi size muazzam bir imk?n veriyor.? dedi.