?

MUSTAFA ORAL:

?G?n?m?zde bir?ok ?yk?c? r?yaları hakikati ifade etmenin bir yolu olarak tercih etmektedir?

?

?

Sel?uk K?pc?k?yk?c? Mustafa Oral ile son kitabı A?Ÿk İ?re R?yalar ?zerine konu?Ÿtu.

?

Kelimeve ardından Aryaevi isimli dergilerin ?ıkı?Ÿına ?nc?l?k eden, Yedi İklim, Hece, Dergah gibi dergilerde ?Ÿiir, ?yk?, deneme ve makaleler yayınlayan Mustafa Oral?ın ???nc? ?yk? kitabı A?Ÿk İ?re ?yk?ler kısa zamanda okuyucuda kar?Ÿılık bularak 2.baskısını yaptı.

Mustafa Oral, kitabında a?Ÿkın i?inin bo?Ÿaltıldı?Ÿı ve r?yaların polemik konusu edildi?Ÿi bir ?a?Ÿda okurunu ger?ek a?Ÿka ve sahih r?yalara davet ediyor. Hz. Mustafa (s.a.v.) ile Hz. Zeynep (r.a.) gibi birbirini seven Z?beyir ile Zeynep Barla?nın dualarla, r?yalarla ?r?l? tertemiz a?Ÿkını anlatıyor.

?

Metinlerinde ?ok g??l? bir ?Ÿiirsel anlatım s?z konusu. Yer yer geleneksel anlatım t?rlerine a?ılıyor, metinlerarasılık deneniyor vs. Kelime ve Aryaevi dergileri d?neminden biliyorum; ?Ÿiirlerin de vardı. ?žiir belle?Ÿini son yıllarda hikaye t?r?ne bo?Ÿaltıyorsun gibi geliyor bana. ?žiir Mustafa Oral i?in nerededir. ?yk? nerede?

?žiir ?ok ?zel bir alan. Hayli emek istiyor. Yıllara dayanaklı uzun soluklu ?Ÿiirler yazmak i?in g??l? bir arka plana sahip olmak gerekiyor. ?žiir kuma kaldırmıyor. Kendinden ba?Ÿka bir ?Ÿeyle me?Ÿgul olunmasını hazmedemiyor. Bırakıp gidiyor. Benimse bir yanım ?Ÿair, bir yanım ?yk?c?. Ne ?Ÿiirden, ne de ?yk?den vazge?ebiliyorum.

Aslında ilk tercihim ?Ÿiir kitabıydı. G?n?m?zde ?Ÿiir satmıyor. Yayınevleri ?Ÿiire sıcak bakmıyor. Basılan kitaplar da ?o?Ÿu kere elde kalıyor. Buna kar?Ÿın hikaye okuyucuya daha ?abuk ula?Ÿabiliyor. Ben de bunu yede?Ÿe alarak ?Ÿiirden bozma bir dil ile hikayeler yazıyorum. B?ylece ?Ÿiir ?zlemimi de gidermeye ?alı?Ÿıyorum.

Bununla beraber bir an ?nce ?Ÿiirleri kitapla?Ÿtırmak istiyorum. Bir s?redir ?žeyh Edebali Hazretlerinin makamında ya?Ÿıyorum. Ondan ??Ÿrendi?Ÿim en g?zel ?Ÿey sabır. Mevsimsiz ?i?ek a?maz, diyor. Her ?Ÿeyin bir kaderi var.Zamanı gelinceipek bismillah der, kozayı deler ge?er. Demek ki ?Ÿiir kitabının hen?z zamanı gelmedi, diyorum.

Hakikat??l k?bra olan a?Ÿk hikayeleri

A?Ÿk İ?re R?yalar?da genel olarak ne anlatılıyorsun?

Bedi?zzaman?ın Ayet??l K?bra Risalesi kainattan Halık?ını soran bir seyyahın, yolcunun seyir defteridir. Arzdan ar?Ÿa, seradan s?reyaya, zerreden g?ne?Ÿe, semekten meleklere kadar? bir ?ok varlıktan, arkaik zamanlardan ve farklı alemlerden kainatı a?Ÿkla yaratan Rabbini soruyor.

Kitabımızda hakikat??l k?bra olan a?Ÿkı ba?Ÿta Risale-i Nur olmak ?zere k?lt?r ve medeniyetimizi in?Ÿa eden kalem, kelam ve kemal ehli zatlardan dev?Ÿirdi?Ÿimiz s?zlerle d??Ÿlerde, r?yalarda, dualarda arıyoruz. Kainata, varlı?Ÿa dualarla ve r?yalarla varıyoruz. Bir ?Ÿakirdin kalbinden hakiki a?Ÿkı anlatmaya ?alı?Ÿıyoruz.

?yk?lerin oda?Ÿında Bedi?zzaman ve onun saff-ı evvel talebeleri var.? Ayrıca ayetler, hadisler ile Peygamberlerin, Edebali, Dursun Fakıh gibi evliyaların hayatları, Necip Fazıl, Sezai Karako?, Cahit Zarifo?Ÿlu gibi y?zyılımızın bilgelerinin s?zleri erimi?Ÿ madenler h?km?nde bulunuyor. Onlardan esinler ta?Ÿıyor.

G?n?m?zde a?Ÿklar kirlendi; r?yalar bozuldu

?Sana A?Ÿktan Soruyorlar? ve ?A?Ÿktan ?te Bir Yol? kitabından sonra yine ?A?Ÿk İ?re R?yalar? isimli bir a?Ÿk kitabıyla kar?Ÿımızdasın. A?Ÿk ?? kitabına ba?Ÿlık olacak kadar ger?ekten de?Ÿerli mi?

Kainat da, insan da a?Ÿktan yaratılmı?Ÿ. A?Ÿk ile insan kendini biliyor. Sevdi?Ÿi varlık/lar ?zerinden kendini tanımlıyor. Kendinin ne oldu?Ÿunu ve ne olabilece?Ÿini kavrayabiliyor. Bunun i?in de a?Ÿık oldu?Ÿu nesnelere kar?Ÿı kendini konumlandırıyor. Sevgilinin yanında her daim abdestli, namazda ?ve oru?lu olmak gerek. A?Ÿık bir taraftan abdest ile dı?Ÿ alemini, oru? ile de i? alemini? kirlerden arındırırken namaz ile de kalbini arındırıyor. Miraca y?kseliyor. Evet, a?Ÿk mira?tır.

Oru?lu iken Rabbini zikredecek yeni h?creler, bunun akabinde yeni latifeler yaratılır. A?Ÿk orucunda da benzer ?Ÿekilde h?creler ve latifeler yaratılıyor.? A?Ÿık an be an yenileniyor.

A?Ÿka a?Ÿıksak her derde de?Ÿiyor. Her derde deva oluyor. Kar?Ÿı cinse a?Ÿıksak Bedi?zzaman?ın de dedi?Ÿi gibi sevilen alaka-i kalbe (kalbin alakasına) de?Ÿmiyor. O halde İbrahimvari ?batıp gidenleri sevmem" deyip ma?Ÿuka sırt ?evirmeli.? Fakat a?Ÿkın kendisine y?z vermeye devam etmeli.

G?n?m?z insanı a?Ÿkı yitirdi. Sevdi?Ÿini ham hayallerle andı; abdesti ka?tı. G?z? sevdi?Ÿinden ba?Ÿkasına, harama kaydı, namazı bozuldu. Sevdi?Ÿinin eline, y?z?ne, sa?ına, -af edersiniz- dudaklarına ?dokunarak orucunu bozdu. A?Ÿk de?Ÿil, a?Ÿıklar bozuldu. Ama avam arasında genel bir h?k?m var. M?ride bakarlar, ?Ÿeyhe takarlar. ?žimdiler de a?Ÿıka bakıyorlar, a?Ÿka takıyorlar.

Hakiki r?yalar miladdır.

Daha evvel hikaye kitapların ?ıktı?Ÿı ve yeni kitabının ana zemini oldu?Ÿu i?in soruyorum; sence r?ya ve hikaye etme arasında nasıl bir ili?Ÿki var?

A?Ÿk r?yadır ?ok zaman, d??Ÿ?nd??Ÿ?n ?Ÿeye bak, diyordu klasikle?Ÿmi?Ÿ bir ?Ÿarkıda.

İnsanda a?Ÿk gibi binlerce duygu var. Ama g?n?m?zde a?Ÿkın bir?ok ?e?Ÿidine tenezz?l edilmiyor.? A?Ÿk gibi insanı hakikate ula?Ÿtıran r?yalar da kirletildi. Halbuki bir ?Ÿey sizin r?yanız de?Ÿilse o hakikatiniz de?Ÿildir. Olsa olsa hayalinizdir. Hayal ise hakikatin binde biri etmez.

R?ya hayatın orta yeridir. R?yalarda insan kitabın ortasından konu?Ÿur. ?O ses oraya g?klerden d??Ÿm??Ÿt?r. Onun i?in sahih r?yalar bir mira?tır. Misal alemine a?ılan pencerelerdir. Gaybdan haber verir.

Peygamberlik hakikati vahiy ile ifade eden en ?st perdedir. Efendimizin (s.a.v.) vefatıyla bu silsilesi sona ermi?Ÿtir. Kulu hakikate ula?Ÿtıran sahih ve salih r?yalar devam etmektedir. Kul r?ya ve onun bir ?st perdesi yakazalarla ?Ÿehadet aleminden misal alemine, oradan da ruhlar alemine y?kselebilmektedir.? Ba?Ÿta Efendimiz (s.a.v.), Yusuf ve İbrahim Peygamberler olmak ?zere bir?ok Peygamber r?ya i?re Risalet vazifelerini ifa etmi?Ÿlerdir. Peygamber kıssaları r?yalarla bezenmi?Ÿtir.

Tasavvufta da r?ya insanı hakikate ula?Ÿtıran ?nemli bir metottur. Bir?ok ?Ÿair ve yazar bilhassa Efendimize (s.a.v.) duydukları sevgiyi ilk ?nce r?yalarında yazmı?Ÿlardır. Bazılarını r?yalarda O?na (s.a.v.) okumu?Ÿlardır. Bedi?zzaman da r?ya aleminde ba?Ÿta Efendimiz (s.a.v.) olmak ?zere bir ?ok hal ehlinin terbiyesinden ge?erek eserlerini ortaya koymu?Ÿtur.

G?n?m?zde bir?ok ?yk?c? r?yaları hakikati ifade etmenin bir yolu olarak tercih etmektedir. Eserlerinde sık sık r?yalara yer vermektedir.

Ger?ektende r?ya ve hikayenin arkaik bir dili var. Birbirlerini besliyor. İkisinde de soyut bir s?ylem s?z konusu. R?yada da, hikayede de zaman ?ok hızlı akıyor.? Zaman ve mekan perdesini r?ya ile kaldıran yazar bunu en kısa ve etkili bir ?Ÿekilde ancak hikaye ?slubu i?inde aktarabilir.?

Biz de kitabımızda bu minvalde a?Ÿkı ve r?yayı hikaye tadında anlatmaya ?alı?Ÿtık. Hakikate merdiven olan r?yalardan bahsettik. G?rmedi?Ÿim ?Ÿeyi yazmam, diyen ?stadımızdan aldı?Ÿımız ders ile ?g?rmedi?Ÿim r?yayı yazmam; r?yamda g?rmeyece?Ÿim bir hikayeyi anlatmam?, diyerek r?yalarımızı hikaye formatı i?inde anlattık.

A?Ÿk ve A?Ÿa?? Bunlara ?ok rastlanıyor kitabında. Bu ikisi arasındaki metaforik kesi?Ÿim i?in neler s?ylersin?

İnsan ?Ÿu aleme dikilen bir nar a?Ÿacı. Tohumu ezelden, ruhlar aleminden. Meyvesi edebe uzanıyor. G?vdesi d?nya. Bir nar tohumu topra?Ÿa d??Ÿmeden ?nce bir iken topra?Ÿın ba?Ÿrında ye?Ÿerip dal budak salıyor. Binlerce narı meyve veriyor. Bir iken bin oluyor. O binden daha sonra milyonlarca a?Ÿa? oluyor.

İnsan bir nar a?Ÿacı. Tohumu a?Ÿk. Tohum kalbe d??Ÿence insan bir iken bin, bin iken milyon oluyor. O tohum ?Ÿarkılar, ?Ÿiirler, ?yk?ler ?Ÿeklinde binlerce meyveler veriyor.

A?Ÿa? bende bereketli bir a?Ÿkı ifade ediyor. Her tohum bismillah der kayayı deler, ge?er. Kocaman bir nar a?Ÿacı olur. ?yk?lerimde a?Ÿk bismillah diyor, ta?Ÿ kalbimin altındaki tohum gibi ?yk? olarak meyve veriyor.

Hikayelerde ?ben? ?znesi, birinci tekil ?Ÿahıs a?Ÿır basıyor. Ama bazen hi? beklemedi?Ÿimiz bir yerde ?ok farklı karakterler hikayeye giriyor. Ni?in b?yle bir ?slubu tercih ediyorsun?

İnsan ?ok katmanlı bir varlık. Ruhlar, ?Ÿehadet ve menam alemi gibi binlerce alemden sesler ve renkler ta?Ÿıyor. Bu g?nde ya?Ÿasa da mazi ve m?stakbeli var. Bir y?z? ezele, bir y?z? ebede bakıyor.

?yk?lerdeki karakterler farklı d?nemlerde farklı alemlerden ve zamanlardan hayatıma giren ki?Ÿiler. Bunların bir kısmı Hz. Mustafa (s.a.v.), Hz. Hatice (r.a.), ?žeyh Edebali, Dursun Fakıh, Bedi?zzaman, Z?beyir G?nd?zalp, Mustafa Sungur gibi manevi hayatımı in?Ÿa ve ihya eden ezeli isimler. Bir kısmı aynı rahlede kitaplar okudu?Ÿum hayatımın bir d?neminde yollarımın kesi?Ÿti?Ÿi ebedi insanlar. Kalan kısmı da babam, annem, anneannem gibi yakın akrabalarım ve dostlarım. Hepsine ya bir hayat veya hikaye borcum vardı. Bu vesileyle kısmen de olsa borcumu ?demi?Ÿ oldum.

Ravza?dan Barla?ya a?Ÿk r?yaları?

Biraz da mekanlardan bahsedelim. Mekanlar g?n?m?z edebiyatında pek rastlamadı?Ÿımız ?Ÿekilde hikayelerde yer bulmu?Ÿ?

İnsan zamanın ve mekanın ?ocu?Ÿu. Annesi mekan, babası zaman. R?yalar ise zamanlar ve mekanlar ?st?. 20 saniyelik bir r?yada onlarca mekanda ve zamanda gezilebilir. Y?zlerce insanla g?r??Ÿ?lebilir.

Hikayeci ?nce karakterini/kahramanını belirler. Sonra onu do?Ÿuran mekan ve zaman ?zerine ?yk?s?n? kurar.

?yk?lerimiz r?ya tadında ve hızında. Ana karakteri ve mekanı Barla. Barla kah bir mekan, kah bir karakter olarak kar?Ÿımıza ?ıkıyor.

R?ya asrı saadetin e?Ÿi?Ÿi Ravza?da ba?Ÿlıyor. Kırklareli?deki Hızır Bey ve İstanbul?daki Ey?p Sultan Camilerinde dinleniyor. Osmanlının be?Ÿi?Ÿi ?žeyh Edebali ve Dursun Fakıh T?rbelerine u?Ÿruyor. Sonunda bu y?zyılda bizlere ikinci bir asr-ı saadet ya?Ÿatan Nur kahramanlarının menzili Barla?ya varıyor.

Uzun s?re İstanbul?da ya?Ÿadıktan sonra Bilecik?e yerle?Ÿtin.? İstanbul?dan sonra ta?Ÿrada ya?Ÿamak bir yazar i?in zor olsa gerek.

Cemil Meri? ta?Ÿranın aydının cehennemi oldu?Ÿunu s?ylemi?Ÿ. Nereden baktı?Ÿınıza ve ta?Ÿranın neresinde ya?Ÿadı?Ÿınıza ba?Ÿlı bu durum. Ta?Ÿra bazen bir fetih ve f?ru? verebilir. Bazen de bunalım ve kaos ?retebilir.

Bana g?re hayat hicrettir. İnsan farklı alemlerden m?te?Ÿekkil bir varlıktır. Hayat r?yadır. R?yada yer, yurt ?ok da ?nemli de?Ÿildir. Zira nasıl olsa en ge? 20 saniye sonra uyanılacak.

İnsan ?Ÿimdilik d?nyadadır. Burada ebedi kalacak de?Ÿildir. O halde bir yere ?akılıp kalmak do?Ÿru de?Ÿildir. İstanbul olsa da bu b?yledir.

Balıkesir?liyim. 5 yıl ?nce İstanbul?dan ayrıldım. Bilecik?e yerle?Ÿtim. Burası benim i?in b?y?k bir fetih oldu. Ni?in ya?Ÿadı?Ÿımdan, ni?in yazdı?Ÿıma kadar bir?ok ?Ÿey hakkında ?žeyh Edebali ve Dursun Fakıh t?rbelerinde geceler boyu tefekk?rde bulundum. B?y?kler ilim gurbette, hizmet hicrette olur, derler. O zaman anladım yazmak da, ya?Ÿamak da hicrettir.

?žeyh Edebali Hazretleri?nin makamı kitabımızın do?Ÿum yeridir

?žeyh Edebali dedin de aklıma geldi. ?yk?lerde ?žeyh Edebali ve Dursun Fakıh, Barla ile en ?ok anılan ki?Ÿiler. Bunlar ne anlam ifade ediyor hayatında?

Bedi?zzaman 1926 yılında Isparta/Barla?ya gelmi?Ÿ. İhlaslı Barla da?Ÿlarında, derelerinde ge?irdi?Ÿi tezekk?r, tefekk?r ve tenezz?h dolu geceler Risale-i Nur olarak s?rg?n vermi?Ÿ. Risaleler milyonlarca insanın insan olma s?recine katkı sa?Ÿlamı?Ÿ. Bu anlamda ?stadın Barla hayatı benim gıpta ile baktı?Ÿım bir hayat.

?stad, Barla?da 70 yıl ?nce ?Ÿimdi ?y?zaltmı?Ÿ ?lkeye uzanan manevi Nur İmparatorlu?Ÿunun tohumlarını atmı?Ÿtı. ?žeyh Edebali, Dursun Fakıh ve ?Osman Gazi de 7 asır ?nce de Bilecik?te ?? kıtada h?k?m s?ren Osmanlının tohumları atmı?Ÿlardı.?

Buraya gelmeden ?nce ?Rabbim, Bilecik?i benim i?in Barla eyle?, diye diye dualar etmi?Ÿtim. Burada kendimi fethetmek, manevi imparatorlu?Ÿumu kurmak istemi?Ÿtim.

Bilecik?te ?žeyh Edebali T?rbesi bir?ok y?n?yle Ey?p Sultan?ı ve Barla?yı hatırlatıyor.

?stadın Barla Da?Ÿlarında ge?irdi?Ÿi gecelere nispetle, ben de gecenin bir yarısında kalkıp Edebali T?rbesine gidiyordum. Dualarla, tazarrularla, niyazlarla geceleri ihya ediyordum. Barla ruhunu Edebali?ye ta?Ÿımaya ?alı?Ÿıyordum. Dualarım kabul oldu. Bilecik benim i?in Barla oldu.

Bitlis?in Nurs K?y? Bedi?zzaman?ın, Barla ise Risale-i Nur?un do?Ÿdu?Ÿu yerdir.? Do?Ÿum yerim Balıkesir. ?žeyh Edebali Hazretlerinin makamı da A?Ÿk İ?re R?yalar isimli kitabımızın do?Ÿum yeridir. Onun i?in Barla ve Edebali kitapta en ?ok ismi ge?en karakterler/kahramanlar.

Kitabında bolca g?ndermede bulundu?Ÿun Bedi?zzaman?ın ve dolayısı ile Risalelerin senin ?yk?c? ki?Ÿili?Ÿinin geli?Ÿimindeki yeri nedir?

Bedi?zzaman, Mehmet Akif ve Necip Fazıl ile birlikte yakın d?nem d??Ÿ?nce hayatımızın kurucu ?znesi. Bedi?zzaman usul, usl?p ve esas a?ısından Kur?an?ı g?n?m?ze ta?Ÿımaya ?alı?Ÿıyor. Kur?an?ın mucizeyi diline i?Ÿlerlik kazandırmaya ?alı?Ÿıyor. Zengin birikimiyle Kur?an medeniyetini ve k?lt?r?n? gelecek nesillere ula?Ÿtırmaya ?alı?Ÿıyor.

Anadan do?Ÿma de?Ÿil, sonradan olma bir Nur Tabelesiyim. Ge?mi?Ÿim hayli karanlık. Cahit Zarifo?Ÿlu?nun i?Ÿaret etti?Ÿi bir iman a?Ÿrısı ya?Ÿadım uzun s?re. 15 ya?Ÿında tanı?Ÿtı?Ÿım Bedi?zzaman?ın Risale-i Nurları manevi d?nyamı ihya ve in?Ÿa etti. İman a?Ÿrımı dindirdi. Bu anlamda Bedi?zzaman?a ?ncelikle bir ?iman? borcum var.

?te yandan bir ?yk?c? olarak Risaleler benim ba?Ÿucu kayna?Ÿım, temel referansım. Risalelerdeki ?zya?Ÿam ?yk?s? i?eren mektubumsu ve ?Ÿiirimsi dil beni ?ok etkiledi. S?zler isimli eserindeki hikayelerdeki kurgu, Lem?alar?daki lirik s?yleyi?Ÿler, Mesnevi Nuriye?deki mensur dil hikayemin olu?Ÿmasına b?y?k katkı sa?Ÿladı. Risaleleri tanımadan ?ncede yazıyordum. Ama onlar tam olarak iman etmemi?Ÿti. Risaleler ile hikayelerim de iman etti. Bu anlamda Bedi?zzaman?a bir de iman etmi?Ÿ ?hikaye? borcum var.

?žimdilerde neler yapıyorsun???????????????????????????????

A?Ÿk İ?re R?yalar okuyucudan yo?Ÿun ilgi g?rd?. 3 ay i?inde 2. Baskıyı yaptı. Bunun ?zerine kısa s?re ?nce iki hikaye kitabımızı yayıncımıza teslim ettik. Bir ?Ÿiir kitabı da rahlede yayımlanmayı bekliyor. Bedi?zzaman entelekt?el hayatını anlatan bir kitabımız da bitmek ?zere. Tezgahta bunlar var. Bu minvalde okunması gereken onlarca kitap, ?yazılması gereken onlarca ?Ÿiir ve hikaye rahlede beni bekliyor. Yapacak ?ok i?Ÿ var...