İnsan nefsindeki b?y?klenme, enaniyet, ya da kendine benlik verme İblis ile ba?Ÿlar, tarihte de Firavunların, Nemrutların en ?nemli ?zelli?Ÿidir. Bu duygu bedenini kapladı?Ÿında insanın ?Ÿuuru kapanır. Ki?Ÿi ?Ÿeytanla?Ÿır, Deccalle?Ÿir, Firavunla?Ÿır ve Nemrutla?Ÿır. Gurur, kibir ve kendini be?Ÿenmi?Ÿlikten kontrol?n? kaybeder. Bedi?zzaman'ın ifadesiyle ?sırf ene kesilir.? Her konuda kendi aklını be?Ÿenir, her fikrinin do?Ÿru oldu?Ÿunu zanneder, her ?Ÿeyin en do?Ÿrusunu o bilir, en g?zel konu?Ÿan odur, en do?Ÿru teh?Ÿisi o koyar; onun ?st?nde akıl yoktur.

Enaniyetli ki?Ÿinin b?y?kl?k duygusu ?Ÿefkat, merhamet ve vefa gibi asil duyguların ?zerindedir. Hatta bunları yok eder. Kalbi Allah a?Ÿkıyla dolu insanda ise enaniyet olmaz. Rabb'inin g?c?n? kavramı?Ÿ ve O'nun kudretini gere?Ÿi gibi takdir edebilen bir insanın enaniyete g?c? yetmez.

Bedi?zzaman, kendi nefsini be?Ÿenen ve seven ki?Ÿinin ba?Ÿkasını samimi olarak sevemeyece?Ÿini s?yler. Ve iman sahiplerini, ?Daima kendini be?Ÿendirmeye ve sevdirmeye ?alı?Ÿır. Ve kusurunu nefsine almaz, belki avukat gibi kendini m?dafaa ve tebrie eyler (temize ?ıkarır). M?bal??Ÿalarla, belki yalanlarla nefsini medih (?ver) ve tenzih ederek (y?celtir), adeta takdis eder (kutsallık verir) ve derecesine g?re, 'Hev? ve heveslerini kendisine m?bud edinen kimse?' (Furkan Suresi, 43) mealindeki ayetin bir tokadını yer.?(Lemalar, 28. Lem'a) ifadesiyle uyarır.?

Allah?tan ba?Ÿımsız bir g?c? oldu?Ÿunu d??Ÿ?nmek ve nimetlerin kendine ait oldu?Ÿunu zannetmek b?y?k yanılgıdır. İnsan hem aczinin farkında olup hem de enaniyet yapamaz. Farkında de?Ÿilse, "malım m?lk?m, katım, yatım" der, ancak g?n? gelir, Allah onun ayaklarını yere bastırır, k???k d??Ÿ?r?r.?

B?y?klenen ki?Ÿi i?in gurur ?ok ?nemlidir; rezil olmaktan ve enaniyetine zarar gelmesinden ?ok ?ekinir. En ?ok ızdırap duydu?Ÿu ?Ÿey a?Ÿa?Ÿılanmaktır. Allah, Kur'an?da onları ?ok a?Ÿa?Ÿılar. Ahirette de onların a?Ÿa?Ÿılandı?Ÿına vurgu yapar Kur'an. Mesela a?Ÿa?Ÿılanmaları i?in yerde s?r?klenerek g?t?r?l?rler. Bu durum kendisini d?nyanın merkezi olarak g?ren ki?Ÿiye ?Ÿ?phesiz ?ok a?Ÿır gelir. O hep havalı ve ilgi ?ekici olmak, mallarıyla g?steri?Ÿ yapmak, insanların g?z?nde b?y?mek, ?evresine h?kim olmak ister. Zenginlik, g?zellik, makam, kariyer, mal ve ?ocuklar gibi g?z?nde b?y?tt??Ÿ?, gururlandı?Ÿı, ?v?nme aracı olarak g?rd??Ÿ? konuları sıklıkla g?ndeme getirip ?vg?leri toplamaya ?alı?Ÿır. Oysa insan sahip oldu?Ÿu her ?Ÿeye, Allah'ın belirledi?Ÿi kader do?Ÿrultusunda kavu?Ÿur. Ger?ekte hepsi birer imtihan konusu iken, o sahiplenir, kibirlenir, gurura kapılır, sorgulanaca?Ÿını unutur.?

Enaniyetli ki?Ÿi gurur ve b?y?klenme i?erisindedir ancak enaniyet aslında a?Ÿa?Ÿılık kompleksi ve eziklik durumudur. Kendisini di?Ÿer insanlardan daha a?Ÿa?Ÿı g?ren ve bunun ezikli?Ÿini hisseden insan, ger?ekte kendisine benlik veriyor demektir. Ki?Ÿi g?zel veya zengin olmayı?Ÿının, kendisindeki bir ?zellikten kaynaklandı?Ÿını zanneder. Kaldı ki bunlar eksiklik ya da kusur de?Ÿildir. Her ?Ÿey gibi bedenlerin ve m?lk?n de ger?ek sahibi olan Allah, verdikleriyle kullarını dener. Ancak Allah'a yalnızca takva ula?Ÿır; ?nemli olan sahip olunan mallar, ?ocuklar, d?nyevi meta de?Ÿil, insanın Allah'a olan yakınlı?Ÿıdır...?

Allah, insanın gururunu ezecek bir?ok ?Ÿey yaratır, insana acizli?Ÿini hatırlatacak onlarca ?zellik verir. Kadın ya da erkek; bedeni s?rekli bakım ister. İnsanların b?y?k ?o?Ÿunlu?Ÿu s?rekli ila? kullanır. Allah, bu acizlikleri, Kendisini, ?l?m? ve ahireti d??Ÿ?nmeleri i?in verir. Sonsuz merhametiyle, d?nyaya hırsla ba?Ÿlanmamaları i?in verir bu acizlikleri ancak bir?ok insan d??Ÿ?nemez, d?nyaya delice ba?Ÿlanmanın anlamsızlı?Ÿını akledemez. G?n i?inde onlarca acizli?Ÿini g?r?r ancak buna ra?Ÿmen ki?Ÿinin enaniyeti kırılmaz. Akılcı bakan ve d??Ÿ?nen insan ise aczini g?rd?k?e Allah yakınla?Ÿır. Aczi onu Rabb?ine daha sıkı ba?Ÿlar.?

Bedi?zzaman, S?zler?de enaniyetli insanın halini yıldız-ate?Ÿ-b?ce?Ÿine benzetir. Yıldız b?ce?Ÿinin kendi ı?Ÿı?Ÿına g?venip gecenin karanlı?Ÿında kalması gibi, enaniyetli insanın da kendi aklını be?Ÿenip, karanlıklarda kaldı?Ÿını tefekk?r eder. Di?Ÿer yandan bal arısının, kendi aklına g?venmeyip g?nd?z?n g?ne?Ÿinden yararlandı?Ÿı gibi Rabb?ine g?venen insanın da varlık nurunu bulaca?Ÿını hatırlatır.????

... Gel ey hayata ?ok m??Ÿtak (ba?Ÿlı) ve ?mre ?ok talib ve d?nyaya ?ok ??Ÿık ve hadsiz (sınırsız) emeller ile ve elemler ile m?btela bedbaht nefsim! Uyan aklını ba?Ÿına al! Nasıl ki yıldız b?ce?Ÿi, kendi ı?Ÿık?ı?Ÿına itimad eder. Gecenin hadsiz zul?matında kalır. Bal arısı, kendine g?venmedi?Ÿi i?in, g?nd?z?n g?ne?Ÿini bulur. B?t?n dostları olan ?i?ekleri, G?ne?Ÿin ziyasıyla (ı?Ÿı?Ÿıyla) yaldızlanmı?Ÿ m??Ÿahede eder. ?yle de: Kendine, v?cuduna ve enaniyetine dayansan; yıldız b?ce?Ÿi gibi olursun. E?Ÿer sen, f?ni v?cudunu, o v?cudu sana veren H?lıkın (Yaratıcı`nın) yolunda feda etsen, bal arısı gibi olursun. Hadsiz bir nur-u v?cud (varlık nuru) bulursun. Hem feda et. ??nk? ?Ÿu v?cud, sende vedia (emanet) ve emanettir? Hem O`nun m?lk?d?r. Hem O vermi?Ÿtir. ?yle ise, minnet etmeyerek ve ?ekinmeyerek fena et, feda et; t? beka bulsun (baki olsun)... ?yle ise, ey nefsim! Hi? durma...?(S?zler, s. 213)

Allah dilemedik?e, insan ne bir musibeti savmaya ne de kendisi i?in bir iyili?Ÿe g?? yetiremez. Allah?ın rahmeti, ?Ÿefkat ve merhametine muhta?tır. Bu ger?e?Ÿin bilincindeki samimi m?min, Allah?ın sınırları i?erisinde ve Allah?ın do?Ÿrularıyla ya?Ÿamaya ?alı?Ÿır. Enaniyetli insan ise kendi aklının sınırları i?erisinde ve kendi do?Ÿrularıyla ya?Ÿar. İnsanın, ?Ÿeytani ?zellik olan kibirden kurtulması "kovulmu?Ÿ ?Ÿeytandan Allah'a sı?Ÿınması", Allah'ın sonsuz g?c?n? d??Ÿ?n?p kavraması, bu sonsuz g?? kar?Ÿısında kendi aczini anlayarak boyun e?Ÿmesi ve O'na halisane teslim olması sonucu ger?ekle?Ÿir. Kalbini, ruhunu ve bedenini Allah?a teslim eden insan, Rabb'inin y?netimindedir. Ve ?zerinde ?Ÿeytanın zorlayıcı g?c? kalmaz...?

Enaniyetli ki?Ÿiler, gururla salınıp-kasılarak Allah'tan uzak ya?Ÿar ancak ahirette onları bekleyen horluk ve a?Ÿa?Ÿılanmadır. D?nya hayatında ?yukarı kalkık ba?Ÿları? Rabb?leri huzurunda ?ne e?Ÿilir. ?B?y?klenenler cehennem ate?Ÿine, 'k???lt?c? bir s?r?klenme ile ? s?r?klenecekleri g?n; onlara, "cehennemin dokunu?Ÿunu tadın" denir. "Cehenneme boyun b?km??Ÿ kimseler olarak" girer, ?al?altıcı bir azapla kar?Ÿılık" g?r?rler.??

?yle ise, ey nefsim! Hi? durma, fena et, feda et!..?

?

Fuat T?rker

HaberK?lt?r.Net

?