?
?Ahmet Kerim Sencer / HABERK?LT?R.NET
?"İlber Ortaylı Kitabı" bir tarih-k?lt?r hazinesi. İ?Ÿte, bizi kendimize d?nmeye davet eden ?arpıcı tespitler:
?
Bizim milleti anlamak ?ok g??. Genellikle cenaze t?renlerimiz bir felakettir. Bir hay huy i?inde ge?er. Desen ki ?Bu millet cenazeden anlamaz! Onu s?ylemek de kolay de?Ÿil. Mesela Ali Emiri Efendi, ?lmeden ?nce 18 bin kadar yazma eseri ve kıymetli kitabı Millet K?t?phanesi?ne ba?Ÿı?Ÿlamı?Ÿtır. Cenazesi oradan ge?erken, o halk, kimsenin d??Ÿ?nemeyece?Ÿi bir incelikle Millet K?t?phanesinin ?n?nde tabutunu havaya kaldırdı. Adeta ?Kitapları onu selamlasın o da kitaplarına baksın? diye? ?yle g?t?r?p defnettiler Ali Emiri Efendi?yi. Mare?Ÿal Fevzi ?akmak?ın tabutunu da mesela top arabasından indirdiler ve Beyazıt Camii?nden Edirnekapı?ya kadar elden ele ge?irerek g?t?rd?ler.
?
Cenaze ve mezarlık, bir toplumun d?zenini g?sterir. Mazide, T?rk mezarlıkları ve T?rk cenazeleri aslında o toplumun ?kendine ?zg? renkleri? olan ho?Ÿ bir toplum oldu?Ÿunu g?steriyor. Bug?n bunun anlamı kalmamı?Ÿ. Adam, gidiyor, ge?en asırlara ait o g?zelim kazasker ta?Ÿlarını attırıyor; ?zerine kendi ailesinin mezarlı?Ÿını ihdas ediyor. B?t?n s?lalesinin ?nvanlarını i?Ÿliyor. Bu ilanlar bir ?komedi?? Neredeyse t?rbe gibi bir ?Ÿeyler yapıyorlar kendilerine.
?
?l?m benim i?in ?ok canlı bir tema. Odamda bir mezarlık resmi hep vardır. Hem de yatak odamda. O da Osmanlı mezarlı?Ÿıdır hep. ??nk? bence Osmanlı mezarlıkları kadar zarif, g?zel, insanlarla i? i?e olan, insanların ?rpermeden oturabilece?Ÿi bir mezarlık yok. Biz o medeniyeti devam ettirmedi?Ÿimiz gibi, bir de mevcutları yok ediyoruz. Hakikaten sopalık bir toplumuz. Osmanlı?da bir ?ok sadrazamın bile t?rbesi yoktur. II. Murat?ın t?rbesi a?ık tavanlıdır mesela. ?lkeler fetheden Yavuz?un t?rbesine bakın. Bir de bazı ?devletli?lerin yeni mezarlarına bakın. İlki mukayese kabul etmeyecek kadar sade ve ?ok daha m?tevazı.
?
Batı mezarlıkları ?ok temiz ve tertiplidir. Yine de sevmem Batı mezarlıklarını. Osmanılı mezarlıkları ?ok daha hayata d?n?k. ?Bizimle ya?Ÿıyor?? i? i?e. Rekleriyle, ?Ÿekliyle? Batı mezarlı?Ÿı hayattan kopu?Ÿu g?steriyor. Osmanlı ?l?m? kabullenmi?Ÿ. Oysa Avrupalı hala ya?Ÿamak istiyor bu d?nyada? T?m iddiacılı?Ÿıyla ve ?ok e?Ÿitsiz. Abide dikilen ?l?ler yanında Mozart gibi umumi ?ukura g?m?lenler de var.
?
??????????
?
?
?
?
?
?
?
