Peki kilometrelerce uzakta yanınızda hi? ney e?itimcisi olmadan ney ?flemeye ba?lamanız i?in ne diyeceksiniz?
?
İnsan i?ini sevdi?i kadar sosyal ?evresini de sevmeli diye d???n?yorum. Hele vatanınızdan binlerce kilometre uzak bir yerde 500-600 T?rk ailenin ya?adı?ı bir ortamda iseniz k?lt?r?n?z? buralarda da ya?atma ve tanıtma adına bir ?eyler yapılmaz ise yeni gelen jenerasyon ister istemez asimile olacak ve benliklerini bu yaban ellerde unutacaklardır. Etrafımda ?ok ?rnekleri var. Bir kelime dahi T?rk?e bilmeyen T?rklerden tutunda bilmedikleri T?rk k?lt?r?n? sanki biliyormu?casına dernekler kurup Amerikalılara yanlı? tanıtan insanlarla dolu. Viyana?da ?ok entegrasyon faaliyetlerine katıldı?ım i?in Amerika?da da devam ettirmek istedim. Burada tanı?tı?ım bir ka? arkada? ba?lama ?alıyorlardı. Ben de k???kl???mden beri ba?lama ile ilgilenirdim. Beraber bir m?zik grubu kurup konser verelim Amerikalılara dedik. Bir ka? bulu?mamızdan sonra aralarında en k?t? saz ?alan ben olaca?ım ki ?Metin sen ba?ka bir ?ey ?alsan ??nk? hepimiz ba?lama ?alıyoruz? diye istekte bulundular. Ben de ?peki o zaman ney ?alayım? Ney ?alayım? Ney ?alayım!? dedim ve Ney sazına ba?lamı? oldum.
?
?unu belirtmek isterim ki ?zamanım yok? diyen insanlar genelde kendilerini kandırıyorlar. İnsan isterse her ?ey i?in zaman bulabilir. Prensibim bu!. ?nce kendimiz sesleri ?ıkartmaya ?alı?tık ki bu bir sene s?rd?. Ardından T?rkiye?deki de?erli hocam neyzen Ali ?zkan Demir beyefendiden internet aracılı?ıyla 2 sene ders aldım. O bize o hafta ?alı?aca?ımız eseri ?nceden ?fler ve kayıt eder, elektronik posta ile hem notasını hem de kaydı g?nderirdi. Biz de bir hafta o esere ?alı?ır ve her pazar g?n? internet ortamında kendisine ?flerdik. O da hatalarımızı ve yapmamız gereken teknikleri bize anlatırdı. Bu ?ekilde m?zik grubumuz ilk bir senenin sonunda Cleveland?da b?y?k bir konser verdi. ?ok be?enildi bu konser ve o zamandan bu yana 12 konsere imza attık. Bu s?re zarfında bir internet forum sitesi kurduk. ?nl? neyzenlerin de katıldı?ı bilgi alı?veri?i olan T?rkiye?nin en aktif ney forum sitesi oldu kısa s?rede. Dergicili?i de ?ok seviyorum. T?rkiye?den neyzen Ali ?zkan Demir ve Mehmet Emin beylerin yardımıyla bir grup kurduk ve bu ekip ile yine T?rkiye?de bir ilk olan NEY DERGİSİNİ ?ıkarttık. Bu i?ler b?yle geli?irken bir ka? TV programına da misafir olup bu maceramızı anlatma fırsatı dahi oldu. Bu i?ler Amerika?dan oluyorsa, T?rkiye?dekilerin daha neler neler yapabilece?ini siz kıyas eyleyin.
Azminiz hayranlık verici ve ?evklendirici hayaller a?ısından...?
?
Bilim ve sanat birlikte olunca ba?arıya giden yollar daha mı? kolayla?ıyor?
?
Her insanın sanatın bir koluyla u?ra?masının di?er i?lerini pozitif y?nde etkiledi?ini d???n?yorum. O sanatta illa kabiliyetli olmak de?il, ?ok ?alı?manın ?nemli oldu?u muhakkak. Aslında sanat hayatımızın her alanında. Konu?mak bir sanat, etrafımıza bakıp etrafı de?erlendirmek de ayrı bir sanat. Yaptı?ınız u?ra?lar etrafınızdaki olaylara bakı? a?ınızı de?i?tiriyor ve ne kadar ?ok fazla u?ra? ile me?gul olursanız di?er insanlar ile aynı olaya baktı?ınızda; siz yaptı?ınız u?ra?lara g?re o olayı de?i?ik a?ılardan de?erlendirme fırsatı bulabiliyorsunuz. Bunu bir ?rnek ile a?ıklamak gerekirse; bir zaman Avusturya?nın ?nl? da?larına laboratuvarımızdaki ekip ile kar kaya?ı yapmaya gitmi?tik. D?n??te teknisyenimiz bize devasa bir da?ı g?stererek kendisi da?cılık yaptı?ı i?in bu da?ı ne kadar zor ?ıkabilece?ini hayal etti?ini s?yledi. Aynı da?a ben de bakıyordum ve o sırada da?daki hayvanları d???n?p g?zel foto?raf kareleri elde edilebilece?ini d???n?rkenbir taraftan da da? ?zerindeki a?a?ları uzaktan ebru sanatındaki lalelere benzeterek hayal etmi?tim. Aynı ?eye bakıp farklı ?eyler g?rmek. Zaten Entelekt?ellik demek bir ?eye baktı?ınızda o ?ey hakkında ona verdi?iniz anlam zenginli?i ile do?ru orantılıdır diye d???n?yorum. Yani bir gruba ?AT? harfleri yazılı bir ka?ıt g?sterdi?inizde kimisi bunların T?rk?e alfabesindeki A ve T harfleridir derken bir di?eri evet ?yledir ama AT aynı zamanda bir hayvan ismidir T?rk?ede der. Entelekt?el seviyesi daha y?ksek ba?kası ise evet dedi?iniz gibi lakin aynı zamanda Avrupa Toplulu?unun da kısa yazılı?ıdır. Bir ba?kası buna İngilizce dilindeki ?de/da? ekidir diye ekleyebilir. Yani bilgi ve tecr?be da?arcı?ımız ne kadar geni?lerse nesne veya olgulara verece?imiz anlam ?e?itlili?i de o kadar artacaktır ki bu da bizim entelekt?elitemizin en b?y?k ?l??t?d?r. Onun i?indir ki kendi asıl mesle?imizin yanında hobilerle u?ra?arak bu da?arcı?ı geni?letmeliyiz diye d???n?yorum. Bu sebeple elimden geldi?i kadar her ?eyden bir ?ey bir ?eyden (mesle?im) her ?eyi ??renmeyi prensip ediniyorum.??
?
Zamanın yetmedi?inden s?rekli ?ikayet?i olan g?n?m?z insanına bu kadar g?zel i?i bir arada yapan bir ?ahsiyet olarak ne gibi t?yolar verirsiniz?
?
Yukarıda belirti?im gibi tekrar irdelemekte fayda olabilir. Zamanım yok diyen insan kendisini kandırır. Zamanım yok yerine zamanı?kullanmasını?bilmiyorum demeli. Buradaki ?alı?tı?ım yerde T?rk ??renciler var etrafımda, T?rkiye?den yeni gelmi?ler ve doktora, master yapıyorlar. ?ikayetleri hep aynı ?zamanımız hi? yok?. Bazen evlerine gitti?imde g?rd???m ise zamanı kullanmayı bilmedikleri. Arkada?larla konu?mak, vakit ge?irmek g?zel ama her ?ey bir plan ve ?er?eve i?inde yapılmalı. Bir muhabbete dalındı mı bırakmak bilmiyorsak zamanım yok de?il zamanı kullanmayı bilmiyorum denmelidir.
Her ?eyden ?nce planlı olmak bu i?in olmazsa olmaz kurallarındandır. Amerika?daki insanların be?endi?im yanlarından birisi uzun zamanlı planlarını en ge? bir sene ?nceden yaparlar. Bir sene sonra hangi g?n nereye gideceklerinin planını yapıp yazarlar. Ba?ka sebepler ?ıkar ve gidemeyebilirler o ayrı bir konu, buradaki asıl mevzuu planlayıp o i?e bir seneden ?nce motive olmaktır. En kısa planları ise, arkada?larla bulu?ma, yemek davetleri..., en ge? bir ay ?nceden yapılır. Durum b?yle olunca i?ler ?ok daha rahat y?r?r ve her ?eye vakit ayırma fırsatınız olur. T?rkiye?den gelenlere bunlara ilave ek olarak HAYIR demesini bilmeleri gerekti?ini de vurguluyorum. HAYIR demek sizin vaktinizin ?alınmasını ?nleyecektir. ?unu kavramamız lazım ki bu d?nya hayatında en de?erli olgu Vakittir, ??nk? vakti hayatımız ile ?deriz. Bo?a ge?en her bir vakit hayatımıza mal olur haberimiz olmadan. Bu kadar ?nemli bir olguyu heba etmemek i?in yaptı?ınız planların bozulmaması adına HAYIR demesini bilmemiz gerekiyor. Burada ince bir denge var. Hayır derken meseleleri ?nem sırasına dizerek karar vermek. K?lt?r?m?zden gelen de?er yargılarını da zedelemeden bu i?i prensip haline getirip insanların bizi bu ?ekilde tanımalarını sa?layabilirsek kimsenin kalbi kırılmadan zamanımızın heba olmadı?ına ?ahit olmu?umdur.
?
Yukarıda bahsetti?im vakit elbette bizim hayatımızdır ve herkesin belirli bir s?resi var bu d?nyada, bu da bir ger?ektir. Bu s?reyi daha verimli kullanmak i?in ise uykuyla ge?irece?imiz zamanı?azaltmak daha ?ok etkili olacaktır. Benim v?cudum kaldıramıyor diyenler bir doktora g?r?nmeli ??nk? sa?lıklı bir insana g?nde 5 saatlik bir uyku fazlasıyla yetti?ini ilim insanlarına itimat etmeyenler bilim insanlarının ?alı?malarını okuyup mutmain olabilirler. Hadi biz bunu 6 saat yapalım ama fazlası hayatınızdan gidecek bir saat olacaktır. 8 saat ve fazlası uyuyanlara tedrici olarak bu rakamı geriye almaları gerekti?ini d???n?yorum.
?
Ney?? in sizdeki yeri sadece bir enstr?man olması mıdır?
?
?ncelikle Hz. Mevlana hazretlerinin MESNEVİ?sine hayran oldu?umu ve buradaki Amerikalı arkada?larla yeri geldi?inde İngilizcesinden okudu?umuzu belirtmek isterim. T?rkiye?de maalesef ?ok ilgi g?sterilmiyor ve ?ok bilinmiyor ama Amerika?da son yıllara kadar Mevlana hazretlerin ?iirleri ??best seller?? (en ?ok satan) listesindeydi. ?iirlerini hayranlık ile okuyorlar. Buradaki bir kahvehanede 10-15 ki?ilik bir grubumuz ile mesnevi okumalarımız olurdu. İ?lerinde tek T?rk bendim. Hazreti Pir bazı mevzuları daha rahat anlayabilmemiz a?ısından ?rnekler ve hikayeler ile anlatmı?tır. Mesnevinin ilk 18 beytinde ise İnsan-ı kamil denilen olgun, ermi?, nefsi safiyede, Allah?ın rızasını kazanmı? insanı anlatırken bu insanı bir NEY sazına benzetiyor. B?y?k ilim adamlarının yazdıkları kitaplardan biliriz ki Allah?a a?ık insanlar her ?eyden ge?er ve sadece o diye haykırırlar. Halla? hazretlerinin ?yle bir noktaya gelip her ?eyde Allah?ı g?rmesini bizim gibi normal insanlardan anlamaları beklenemez. Gazeliler, Rabbaniler, Mevlanalar hep onun i?in yanar ve ?l?m g?nlerini ona bulu?acakları ?zel g?n olarak g?r?rler. İ?te Mevlana hazretleri bu haykırı?ı ney sazının yanık sesine benzetiyor. Ney ?z?nden yani sazlıktan koparılmı?, bin bir i?lemlerden ge?erek Ney sazı haline gelmi? ve ?flendi?inde ?ıkan yanık ses o sazlı?a duyulan ?zlemi dile getiriyor aynı kamil insanlarla konu?tu?unuzda sesleri hep a?lamaklı, g?z? ya?lı bir ?zlemi size anlattıkları gibi. Durum b?yle olunca Ney sazına bir kutsallık y?klemek ?ok abes oluyor ama maalesef T?rkiye?de tanı?tı?ım neyzenlerden bazıları gerek konu?maları ve yazılarında ney sazının bu sebeple kutsallı?ından bahsetmelerini dini bilgilerinin zayıf olduklarına veriyorum. S?nnet-i seniyeyi kırı kırk yararcasına yerine getiren Mevlana hazretlerinin gidin NEY ?fleyin diyece?ini hi? d???nm?yorum. Bu y?n?yle bazı kesimlerce yanlı? anla?ıldı?ını sanıyorum. İlk beyitte ?Dinle Neyden? derken, Ney insan-ı Kamil ise o halde ?fledi?imiz m?zik aleti olan NEYi dinle demiyor, bir insan-ı kamil bul ve ona kulak ver demek istedi?ini d???n?yorum.
?
Bu y?n?yle ney sazı? sadece bir m?zik enstr?manı?benim i?in fakat g?n?ller arası? k?pr??kurmaya vesile olabilecek bir m?zik enstr?manı.? ??yle ki; m?zik sayesinde bulundu?umuz yerde sanat faaliyetleri yaparak ?ok farklı?insanlarla tanı?mamıza vesile oldu. B?ylelikle o insanların bizleri tanıdıklarında kafalarındaki yanlı? resimleri giderebiliyorsak e?er, bu y?n?yle ney sazını bir vesile olarak kullanmak ?ok yerindedir diye d???n?yorum.
?
Sanat faaliyetleri ile ney siz de ileti?im olma ?zelli?ide barındırıyor diyebiliriz..?
?
Bilim ve sanat adına gelecekte ki projeleriniz nelerdir?
?
Bilim benim mesle?im ve onunla ge?iniyorum. Sanatla ise kendimi geli?tirdi?ime inanıyorum. U?ra?tı?ım sanatların ise mesle?ime katkılarını ?ok g?rd?m. İkisini her zaman belirli noktalarda bulu?turmaya ?alı?ıyorum. Ney ?flemek, foto?raf ?ekmek, ebru yapmak, dergi dizaynı ile u?ra?mak yaptı?ım mesle?e hep pozitif etkiler sa?ladı. Nasıl oldu derseniz; ?uanda bulundu?um b?l?m b?ltenlerini dizayn ediyorum bu y?zden bir ?ok ki?iyle tanı?ıyor ve akademik ?evremi geni?letiyorum. Yine ?alı?tı?ım yerdeki k?lt?rel faaliyetlerde Ney sazını kullanarak renk katmaya ?alı?ırken benim gibi hem bilim hem de ba?ka m?zik aletleriyle ilgilenen Amerikalılarla tanı?ma fırsatı buluyorum. Foto?raf?ılık derseniz; buradaki konferanslarımızda bu sanatı kullanmak Cleveland Cinic genelinde ?ok be?eni topladı. Cleveland Clinic?te daha fazla durmayı d???nm?yorum. Buradaki bilgi birikimimizi ?lkemize g?t?r?lmesi gerekti?ini d???nen idealistlerdenim. Her ne kadar T?rkiye?deki bilim alanlarındaki politik durumları farkında olsam da bir ?ekilde idealist insanların bir yerlere gelip d?zeltmeye ?alı?ması olmadan ?lkemde hakiki bilim yapılaca?ını sanmıyorum. Onun i?indir ki g?zel bir imkan bulur bulmaz T?rkiye?ye yerle?meyi planlıyorum. Bunu yaptı?ımda sanat faaliyetlerine devam edip bulundu?um ?niversitede gruplar kurarak devam ettirmeyi planlıyorum.
?
Bilim adına beyin g????yapmı? , sanat adına ruh g???? yapmı? siz Sayın Dr Metin Aytekin hocamızın d?n?p??lkemizde harika i?lere imza ataca?ınız g?nlerin hızla gelmesini bekliyoruz. ?ok y?nl??bu de?erli sohbet i?in sonsuz ??kranlarımı? sunarım.Sizin anlattıklarınızdan aldı?ım g??le nedeniyle, ebru ve ney ile birebir ilgilenen bir g?n?l olarak konser verece?im g?n?? iple ?ekiyorum. Eminim okuyucularımızda ?ok faydalanacaklar sizin deneyim ve tecr?belerinizden. Rabbim zamanınızı?ve sa?lı?ınızı? bereketli kılsın.
?
?
Elif Zeynep ?ift?i?
HaberK?lt?r.Net
?