?
Bir yanda g?n?m?z??Ÿehri; modern, hayat dolu, ?ar?Ÿı pazarın insanlarla cıvıl?cıvıl renklendi?Ÿi, okullarda ?ocukların, i?Ÿ yerlerinde insanların g?nlerini de?Ÿerlendirdi?Ÿi, marketlerde alı?Ÿveri?Ÿ yaptı?Ÿınız, g?l kenarında manzara e?Ÿli?Ÿinde yemek yiyebildi?Ÿiniz restoran ve piknik yerlerinin oldu?Ÿu bir yer. ?
?
Di?Ÿer tarafta, g?l?n tam kar?Ÿı kıyısında da ge?en y?zyılın sakinli?Ÿinde g?ng?rm??Ÿ pirif?ni dedelerin ve nenelerin ya?Ÿadı?Ÿı, eski yazıyla mezar ta?Ÿlarının sakince toprak ?st?nde bekledi?Ÿi, horozların sanki zamansız sabahlara ?tt??Ÿ?, derenin ?Ÿırıltısında hepi topu be?Ÿ on hane sakini ailenin g?nl?k me?Ÿgalelerle vakit ge?irdi?Ÿi, k?y?n camiinin hemen yanında bir toplanma yeri olan kahvehanenin sobası etrafında sohbetler edildi?Ÿi, aynı zamanda k?y?n berberi de olan kahvehanenin duvarlarında ge?en zamanların takvim yaprakları gibi eski foto?Ÿrafların duvarlarda asılı oldu?Ÿu bir yer. ?
?
Bu iki yeri sadece isimlerinin ?n?ne takılan kelimeler birbirinden ayırıyor. Eski ve yeni.
?
?
?
?
Mengen, Gerede, D?rtdivan il?elerinin tam ortasında kalan, Bolu?nun ?a?Ÿa il?esinden bahsediyorum. ?a?Ÿa g?l??etrafında yer alan yerle?Ÿim yeri konumu itibari ile biraz daha ?sapa? kalınca Ankara ile İstanbul arası yolun tam kenarına yeni bir ?Ÿehir kurulmu?Ÿ. İlk ya?Ÿanılan ?a?Ÿa b?ylelikle ?Eski ?a?Ÿa?, ?Ÿimdi kullanılan yere de ?Yeni ?a?Ÿa? ismi verilmi?Ÿ. Her iki adresi birbirinden ayıran ?a?Ÿa G?l??n? Kuzuviran, Ibrıcık ve ?a?Ÿa dereleri besliyor. G?l, Yeni?a?Ÿa ve Mengen karayolunun tam kenarında yer alıyor. Do?Ÿuda Arkot Da?Ÿı, Kuzeybatı?sında G?k?eler Da?Ÿı g?l? ?evreliyor. ?
?
?
?
Evliya ?elebi?nin Erzurum yolculu?Ÿundaki ilk duraklarından biri olan ?a?Ÿa G?l??i?in seyyahımız bakın neler s?ylemekte: ??a?Ÿa g?l?, d?rt tarafı? 47 pare mamur k?ylerle m?zeyyen bir g?ld?r. Etrafı?11 mildir. İ?inde adası?yoktur. Derinli?Ÿi 20 kula?tır. Suyu tatlı? oldu?Ÿundan ahalisi kenarında sabun s?rmeden bir g?mle?Ÿi beyaz g?lpenbe gibi yaparlar.????
?
G?l??bu kadar me?Ÿhur olan Yeni?a?Ÿa?nın bir di?Ÿer ?n? de bereketli toprakları. Yakın zamana kadar ?lkemizin bir?ok noktasına bah?e topra?Ÿı olarak g?nderilen topra?Ÿını il?e artık kendisi i?in saklıyor.?? ?
?
Eski?a?Ÿa?
?
Anadolu?nun bir?ok kasabasında k?y?nde g?rebilece?Ÿiniz bir mek?n da Eski?a?Ÿa?dır. Burada tarihi miras olarak g?rece?Ÿiniz yerlerin ba?Ÿında Yıldırım Beyazıt zamanında yaptırılan cami yer almaktadır. Yapımı 14. yy.?a tarihlenen caminin i? s?slemeleri dikkat ?ekiyor. Camiden birka? y?z metre ilerde yer alan bir di?Ÿer dikkat ?eken eser Eski?a?Ÿa hamamı. Bug?n nispeten kullanılmaz ve i?Ÿlevsiz de olsa dikkatli bir restorasyonla ilk g?nlerindeki gibi yenilenebilecek bir duru?Ÿu olan hamam bir dere kenarına kondurulmu?Ÿ. U?Ÿrayanı olmasa da bir su kenarında olmanın dinginli?Ÿi muhtemelen ona yetiyordur.??
?
?
?
Eski?a?Ÿa?yı cazip kılan hayatın hay-huy?u i?inde yanından ?ylesine ge?ip giderken sizi m??Ÿfik sokaklarına ?a?Ÿıran dingin sesidir. Camiye gelmeden hemen ?nce yoldan ge?enlere bir iki nefes aldıracak hem ?ayhane, hem berber, hem bir sohbet evi hem bir misafirhane gibi i?Ÿlev g?ren kahvehane?sini mutlaka g?rmek gerekiyor. B?y?k?e bir k?y, k???k bir kasaba havasında olan Eski?a?Ÿa?da insanların ?o?Ÿu ya Yeni?a?Ÿa?ya ya da ba?Ÿka memleketlere g??m??Ÿ. Masal diyarlarını anımsatan evleri, bah?eleri, toprak yollu sokakları bile burada ya?Ÿamak i?in gidenleri ikna edememi?Ÿ. K?yde ?p?p koklayaca?Ÿınız bir tek ?ocuk var. O da buraya vazifeli gelmi?Ÿ İmam Efendinin o?Ÿlu. Evinin penceresinden muzip ve utanga? bakan bu k???k kahramanın keyfi olduk?a yerinde. ??nk? k?yde ya?Ÿayan herkesin tek e?Ÿlencesi, tek ne?Ÿesi o. Kahvede oturdu?Ÿunuzda bahar g?nlerinde dahi sizi sıcak bir soba a?Ÿırlıyor ?nce. Ardından masanıza kalbiniz kadar sıcak bir tav?Ÿan kanı ?ay konuluyor. Sonra gelsin sohbetler. Eski zamanlar, gurbet hikayeleri, ?h?k?met? muhabbetleri, kı?Ÿın mahrumiyetleri, yazın ne?Ÿeleri? Sohbet uzayacak belli. İzin isteyip yola koyuldu?Ÿunuzda size Eski?a?Ÿa balı hediye etmek istiyorlar. ?ayların parasını ?demek istedi?Ÿinizde ?ne m?nasebet? ?aylar bizden diyorlar. G?nde bu yoldan ka? ki?Ÿi ge?er. Ka?ından ka? kuru?Ÿ para alınır ve i?Ÿler nasıl d?ner belli de?Ÿil. Burada zenginlik parayla de?Ÿil. ?
?
?
?
Eski?a?Ÿa?nın milta?Ÿı
?
Anadolu?nun Roma d?nemi tarihi miras olarak olduk?a??nemli ve doludur. Bir d?nya imparatorlu?Ÿu olan Roma, hakimiyeti altında olan toprakların tamamında oldu?Ÿu gibi Anadoluda?da b?y?k bir medeniyet? kurmu?Ÿlar. Ya?Ÿadıkları y?zyılın zor ?Ÿartlarında dahi her tarafı yollar, tiyatrolar, tapınaklar, k?pr?lerle donatmı?Ÿlar. Romalıların yaptıkları yollarda 1000 adımda bir, bir mil ta?Ÿı koymu?Ÿlar. Bu mil ta?Ÿları hem mesafeleri tespit edebilme i?Ÿine yaramı?Ÿ hem de bu ta?Ÿlar ?zerine yazılar yazarak bir yol tabelası sistemi kurulmu?Ÿ. Eski?a?Ÿa?da bu mil ta?Ÿlarından bir tane bulunmaktadır. Kendi zamanının ?nemli bir yol g?zergahı oldu?Ÿunu buradan anladı?Ÿımız Eski?a?Ÿa?ya u?Ÿrayan seyyahların bollu?Ÿu da bu ?nemi tekrar vurgulamaktadır. ?nl? Arap seyyah İbn Battuta, Evliya ?elebi, 1700?l? yılların ?nl? Fransız seyyahı Chevalier M. Otten bunlardan sadece birka?ı. ?
?
?a?Ÿa ayak uyduran belde / Yeni?a?Ÿa
?
İ?i onlarca balık, dı?Ÿı y?zlerce ku?Ÿ t?r?ne ev sahipli?Ÿi yapan ?a?Ÿa g?l?n?n di?Ÿer kenarında kalan Yeni?a?Ÿa Bolu?nun y?kselen yıldızı olarak kendini adlandırıyor. G?l kenarında bulunmanın verdi?Ÿi bir ferahlık il?eyi kaplamı?Ÿ vaziyette. D?nyayı dola?Ÿma niyeti ile bisikletinin pedalına basan y?zlerce gezgin?in u?Ÿrak yeri olan il?eye vakitlice u?Ÿrayabilirseniz belediye ba?Ÿkanı Ahmet Kızıltan?ı bir yabancı misafiri a?Ÿırlarken g?rebilirsiniz. ?
?
Bug?n?g?l kenarında mesireler, sazlıklar ve sazlıklarda mevsimine g?re g??men ku?Ÿlar, yaban ?rdekleri, turnalar ve daha ne t?r ku?Ÿlar bulunuyor. Ruhunuzda bir g??menlik, bir u?ma hayali varsa ilk u?Ÿrayaca?Ÿınız g?l ?a?Ÿa g?l? olmalı. B?y?l? bir atmosferde bir ba?Ÿka zamanda ya?Ÿamak, sabah din?li?Ÿi ile ?i?Ÿ d??Ÿm??Ÿ ?imenler ?zerinde y?r?mek, sonra bir ku?Ÿun kalbi gibi ?rpererek sazlıklar arasında kaybolmak isterseniz adresiniz belli. Yolunuz a?ık olsun. ?
?
Neler yapılabilir?
?
Bir bahar g?n???ok erken saatlerde yola ?ıkıp??a?Ÿa G?l?nde g?zel bir piknik iyi fikir olabilir. ?žehrin hala kullanılan tarihi evleri ziyaret edilebilir.
Hacım?lazım Kolonyalarından hediye olarak alınabilir.
E?Ÿer ku?Ÿ?meraklısı? iseniz g?? zamanlarında ku?Ÿ?g?zlemi ve ornito foto?Ÿraf?ılık i?in zaman ayrılabilir.
?
G?l kenarında yapılan manzara terasında keyifli bir kahvaltı?yapılabilir.
H??Ÿmerim Tatlısı, Yaprak Sarma, Yayla ?orbası?tadılabilir.
Yeni?a?Ÿa Hamamında yıkanılabilir.
G?lde mevsimine g?re balık tutulabilir.
Yery?z??harikası? yaylalarına ?ıkılabilir.
Bahar aylarında g?l kenarında ?i?Ÿdem toplanabilir.
Daha fazlası?i?in Yeni?a?Ÿa ve Eski?a?Ÿa?ya u?Ÿranılabilir.
?
Nurya ?akır
HaberK?lt?r.Net
?
?
?
