?

OLCAY YAZICI / HABERKULTUR

?

?mer L?tfi Mete? ?žair, gazeteci, yazar ve senarist?

Yerli ve mill? bir T?rk m?nevveri? Hem modern, hem pervasız, hem de m?nev? d?nya ile ?nsiyet sa?Ÿlamı?Ÿ, bir dervi?Ÿ-ed? insan. K?k ve g?k bilgiyle m?cehhez bir alp/eren?

Edeb? a?ıdan de?Ÿerlendirecek olursak, zamanla farklı istidatları ?ne ?ıksa, ba?Ÿka sahada ?Ÿ?hrete ula?Ÿsa da, ?mer L?tfi Mete en evvelinde iyi bir ?Ÿair?

Lirik, trajik ve hicivli ed?sıyla ?zg?n, diri bir ?Ÿiir.

İ?Ÿte, en g?zel, en ?arpıcı ?Ÿiiri:

?

?G?lce
U?urumun kenarındayım Hızır
Bir dilber kal'asının burcunda
Muhte?Ÿem belaya nazır
Topuklarım bo?Ÿlu?Ÿun avucunda
Kaldım parmaklarımın ucunda
Bir gamzelik r?zg?r yetecek
Ha itti beni ha itecek

U?urumun kenarındayım Hızır
Cihan hazır
Divan hazır
Ferman hazır
Kurban hazır

U?urumun kenarındayım Hızır
G?zelli?Ÿin zulme ?aldı?Ÿı sınır
Ba?Ÿım d?ner, beynim bulanır
El etmez
Gel etmez
G?lce'm uzaktan dolanır

U?urumun kenarındayım Hızır
G?lce bir d?vet
Mecaz de?Ÿil
Maraz de?Ÿil
G?lce bir ?fet
Peri de?Ÿil
Huri de?Ÿil.
G?lce bir beyaz zehir
G?lce en vahim haz
Buram buram zehir
Y?r g?z?nde infaz
Bir gamzelik r?zg?r yetecek
Ha itti beni ha itecek
G?zelli?Ÿin zulme ?aldı?Ÿı sınır

U?urumun kenarındayım Hızır
Ben fakir
En hakir
Bin taksir
Ate?Ÿten
Kalle?Ÿten
Mızrakla g?rzden
Dabbet??l-arz dan
Deccal?den
Yedi d?velden
Korku nedir bilmeyen ben
Tir tir titriyorum G?lce'den
?d?m patlıyor G?lce'ye bakmaktan
Nutkum tutuluyor
?rperiyorum
Saniyeler g?zlerinde birer can
Her saniyede bir can veriyorum..?

?

Bana g?re, Kerem bile a?Ÿk acısını, sınanmanın b?y?k ıstırabını, ?g?zelli?Ÿin zulme ?aldı?Ÿı, sırattan keskin o ıstırap ?izgisini? bu derece ya?Ÿamadı. ?Ferman hazır, kurban hazır!? ?yle sırat ?st?nde, u?urumun kenarında bekliyor ?aresiz ve yenik h?liyle. Mecaz de?Ÿil bu sevda, ?g?lce bir ?fet!? Bir fel?ket?

?

Evet, o en evvelinde trajik ve lirik ?Ÿiirlerin ?Ÿairi? A?Ÿkla, a?Ÿkınlık arasındaki o yaman, o keskin ?izgiyi, hi? kimse onun gibi anlatamadı denilse yeridir. ?G?lce? bu t?r?n en karakteristik bir ?rne?Ÿidir. Benim en ?ok sevdi?Ÿim ?Ÿiiri? E?Ÿer gazete yazarlı?Ÿına ve? senaryoya m?ptel? olmasaydı, T?rk edebiyatına ?ok daha g?zel ?Ÿiirler kazandıracaktı.

?

Fakat senaryoda ?nc? ve yol a?ıcı oldu. Bu keskin ?sl?bu k??Ÿe yazılarına da yansıyordu.

Yazdıkları keskin bir zek?nın, trajik-ben?in verimleriydi. Sıra dı?Ÿı bir muhakeme yetene?Ÿi, derin bir vukufiyeti vardı. Bakı?Ÿı net, duru ve samimiydi. Gıllıgı?Ÿlı i?Ÿlerden ho?Ÿlanmaz fakat karanlık ili?Ÿkileri, ?nc? bir sezgi ve ironik-kurgu yetene?Ÿi ile toplumdan ?ok ?nce ke?Ÿfeder, senaryoya, sonra da sinema tekni?Ÿi ile g?r?nt?ye d?n??Ÿt?r?rd?. ?G?l?n Bitti?Ÿi Yer? ile ba?Ÿlayıp, ??izme? ile devam eden; ?Cesur Y?rek?le geli?Ÿen ve ?Kurtlar Vadisi? ile zirveye y?kselen o ba?Ÿarılı grafi?Ÿin arkasında bir ?mer L?tfi Mete ?sl?bu, bir ?mer L?tfi Mete zek?sı, bir ?mer L?tfi Mete bakı?Ÿı, bir ?mer L?tfi Mete idraki, bir ?mer L?tfi Mete traji?Ÿi, bir ?mer L?tfi Mete misti?Ÿi, bir ?mer L?tfi Mete edası vardı. B?t?n bunlar her f?niye nasip olan ?Ÿeyler de?Ÿil elbette.?

?

Onunla 1983?un so?Ÿuk bir kı?Ÿ g?n?, T?rk Edebiyatı Vakfında tanı?Ÿmı?Ÿtık. O, kendini yedi d?velden sakınmayan kartal bakı?Ÿlı ?mer L?tfi Mete, ben ?ift a?Ÿızlı keskin bir S?rmene bı?a?Ÿı, Olcay Yazıcı idim? O Rize?nin b?y?k ve k?kl? ailelerinden olan ?Meteler? s?l?lesinden idi; ben Trabzon?un ?Yazıcılar? s?l?lesinden.? ?ok benze?Ÿen, ortak yanlarımız vardı ki tanı?Ÿır tanı?Ÿmaz h?lde?Ÿ olmu?Ÿtuk. Hem sert, hem de ?g?lce? bir yanımız vardı. Onunla 30 yıldır dosttuk.

?

?MİSTİK İNSANLAR G??L? OLUR?

?

Ben T?rk Edebiyatı dergisinin Yazı İ?Ÿleri M?d?rl??Ÿ?n? yaparken, o derginin Sanat Fidanlı?Ÿı k??Ÿesini hazırlıyordu. Aynı zamanda da, Terc?man gazetesinde ?alı?Ÿıyordu. Fikir ve g?n?l birli?Ÿi, belki Karadenizlilik, ama en ?nemlisi de, ?sl?p ve tarz benzerli?Ÿi kısa zamanda bizi kayna?Ÿtırmı?Ÿtı. Gazeteci Ahmet Tezcan, y?netmen İsm?il G?ne?Ÿ, medya mensubu Mehmet Ali Bulut ve ?Ÿair Sefa Kaplan da bu halkaya dahildi. Fikr?, edeb? ve estetik bir halkaydı bu. Yerli, mill? ve entelekt?el bir dalga. Yetenekli, diren?li, fakat bir o kadar da muzdariptik. B?t?n insanlar gibi, hepimizin, hem ?zg?n bir yanı, hem ?kırık? bir yanı vardı. ??nk? bizler beynimizle cihan?Ÿ?mul, kalbimizle ta?Ÿralıydık. Ta?Ÿralılık bizim i?in asla bir eziklik, eksiklik, dı?Ÿarılık sebebi/duygusu de?Ÿil, aksine gurur vesilesiydi. Hem liriktik, hem estetik, hem mistik. Hani ?mistik insanlar g??l? olur!? der ya Fethi Gemuhluo?Ÿlu. G?c?m?z ve cesaretimiz oradan geliyordu. İnancımız, yetene?Ÿimiz ve y?re?Ÿimizle ortadaydık. Ba?Ÿka dayana?Ÿımız yoktu?

?

?mer L?tfi Mete?nin, di?Ÿer vasıflarının yanında, İsl?m? donanımı ve ikna edici yol/y?ntem g?sterici, buruk kalbi teskin edici ve manev? uyarılarla, gen?lik ?fkelerini dizginleyici manev? tesir kudreti de vardı. O, sakıntılı, buhranlı anlarımızda, bu ikna edici, m?min ve bilgece tavrı ile y?re?Ÿimize su serper, bizi teskin ederdi. Haddi a?Ÿmamızı ?nlerdi. Onu dinledi?Ÿinizde, m??Ÿk?l?n?z ??z?l?r, zindanınıza ı?Ÿık sızardı.

?

?

A?žKI DA A?žKINLI?žI DA BİLİRDİ

?

İmam-Hatipliydi, fakat a?Ÿkı da, a?Ÿkınlı?Ÿı da, bir?oklarından daha derin, daha iyi bilirdi. Bu y?n?yle ?mer L?tfi Mete, ?a?Ÿda?Ÿ bir dervi?Ÿ, bir alperen sayılırdı. Yani a?Ÿyarın adamı de?Ÿil, bu topra?Ÿın, bu k?lt?r?n, bu iklimin, bu medeniyetin insanıydı. Yerli ve mill? olu?Ÿu, en ?Ÿerefli, en izzetli bir de?Ÿer olarak addederdi. Kendisinden be?Ÿ-on g?n ?nce vefat eden de?Ÿerli yazar ve m?tefekkir Ergun G?ze a?Ÿabeyle 80?li yılların ba?Ÿında, Terc?man?da beni o tanı?Ÿtırmı?Ÿtı. Onunla da aynı derecede dost olmu?Ÿtuk o g?nden sonra. ?žimdi b?y?k bir yalnızlı?Ÿı, ?ifte ıstırabı ya?Ÿıyorum? İki m?mtaz dostu kaybetmenin kederi i?indeyim?

?

Kısa bir zaman sonra, yani 1984 baharında T?rkiye gazetesi, yurt genelinde ?ıkı?Ÿa hazırlanıyordu. ?mer L?tfi Mete o sırada gazetenin spor servisinde ?alı?Ÿıyordu. Bir g?n, gel seni Cemalettin Cem Ert?rk?le tanı?Ÿtırayım dedi. Gazete bir hamle yapacak, Genel Yayın M?d?r? o. K?lt?r Sanat Sayfasını y?netirsin, dedi. Ayrıca kaliteli k?lt?r r?portajları yaparsın. Gazetede g?reve ba?Ÿladım. Hem K?lt?r Sanat Sayfasını Y?netiyor, hem de K?lt?r R?portajları, Yazı Dizileri hazırlıyordum. ?mer L?tfi Mete ise Spor Servisinin M?d?r? idi.

?

Yıllar yılları kovaladı..R?zg?r farklı y?nlerden esti. ?mer L?tfi, İstanbul?dan ayrıldı. Ankara?ya gitti. Farklı i?Ÿlerde ?alı?Ÿtı. Fakat ?Ÿiirden, edebiyattan koptu. Bir s?re sonra Ahmet Tezcan?la birlikte ??a?Ÿrı?Ÿım? dergisini ?ıkarmaya ba?Ÿladılar. Benden de, edebiyat, felsefe ve metafizik yazılar yazmamı istediler. G?zel bir dergiydi. Orada epey bir zaman yazdım. Ne yazık ki, dergi uzun ?m?rl? olamadı.?

?

?CESUR Y?REK? ONA YAKI?žAN SIFATTI

?

Her ne kadar sohbetlerimizde,? ??Ÿ?hret ?fettir, daha ?tesi ?Ÿehvettir!? dese de, bir g?n ?mer L?tfi Mete?yi ?Ÿ?hrete ula?Ÿtıracak senaryo macerası ba?Ÿladı. İlk ses getiren film, ?Cesur Y?rek?ti. Bu ?cesur y?rek? tanımlaması tam da onu anlatıyordu. Korkusuzdu, kendine g?veniyor ve inandı?Ÿı de?Ÿerleri sinema diliyle topluma yaymaya, onu asil ve asıl cevheriyle, manev? iklimiyle tanı?Ÿtırmaya, bulu?Ÿturmaya ?alı?Ÿıyordu. Hepimiz gibi, o da, Mevl?n? hazretlerinin pergel mecazında oldu?Ÿu gibi, y?re?Ÿinin bir yanı ile kendi k?lt?r?ne, kendi ahl?k nizamına ba?Ÿlı, ?teki yanı ile b?t?n d?nyaya a?ıktı. Ardından, T?rkiye?yi aya?Ÿa kaldıran ve gizli ili?Ÿkilere projekt?r tutan, d?nya sinemacılarının bile dikkatini ?eken ?Kurtlar Vadisi? dalgası ba?Ÿladı. Artık ?Bu bir ?mer L?tfi Mete Senaryosudur!? damgasını vurmu?Ÿtu dizilere. Bu i?Ÿin e?Ÿsiz ustası konumuna y?kseldi. Artık bir senaryo ekibi vardı ve ?mer L?tfi Mete, fikir ?retiyor, ?arpıcı diyaloglar yazıyordu. Artık b?t?n T?rkiye sadece olup bitenleri de?Ÿil, ileride olacakları da, ?Kurtlar Vadisi?ndeki esrarengiz ili?Ÿkilerden, acımasız entrikalardan ve ustaca hazırlanmı?Ÿ kurgudan takip etmeye ba?Ÿladı?

?

Y?kselen ?Ÿ?hretine ra?Ÿmen, k?k ve g?k bilgiyle m?cehhez oldu?Ÿundan, beyniyle ve kalbiyle ba?Ÿlı oldu?Ÿu toplum de?Ÿerlerinden milim ?Ÿa?Ÿmadı, ?Ÿ?hret onu ulv? yolundan alıkoyamadı. Sa?Ÿlam, sa?Ÿlıklı ve sahih bir d??Ÿ?nce, inan? ekseninde ?Ÿahsiyetli kimli?Ÿini muhafaza etmeyi ve her platformda sahip oldu?Ÿu de?Ÿerler manzumesinin savunuculu?Ÿunu yapmayı ba?Ÿardı. ?ıktı?Ÿı televizyon tartı?Ÿmalarında, ?bizden bir aydın? portresi ?izmeyi ba?Ÿardı. Yazı ve konu?Ÿmalarıyla y?re?Ÿimize su serpti. A?Ÿyarın de?Ÿil, kendi irf?nının savunucusu oldu hep. E?Ÿilmedi, b?k?lmedi, kırılmadı;? yozla?Ÿmanın, soysuzla?Ÿmanın yani hi?bir zaman ?Ÿeytanın avukatı olmadı. Medya simsarları gibi, kalemini asla kiralamadı. K?k ve g?k bilginin rehberli?Ÿinde milletinin, medeniyetinin adamı olarak kalmayı vakarla, kararlılıkla s?rd?rd?.

?

A?žKI VE ATE?žİ UYANDIRAN ADAM

?

S?z konusu filmlerdeki zahir? entrika ba?Ÿarısı kadar, ondan ?ok daha fazla ?nem arz eden bir misyonu ger?ekle?Ÿtirdi; s?zde meczup tiplere, toplumun manev? misyonunu ta?Ÿıtmayı; sırr?-s?f? d?nyayı ?a?Ÿrı?Ÿtırmayı, l?din? y?reklere mistik ilhamlar d??Ÿ?rmeyi de ba?Ÿardı. Bence ?mer L?tfi filmlerinin en ?nemli, en tesirli yanı, bu ulv? muhtevasıdır. Fincancı katırlarının ?rk?nt?s?, k?kremesi ve azgın bo?Ÿa gibi, T?rk toplumuna m?l olan bu ilgiyi karalamaya kalkması bu y?zdendir. Ama tutmadı. ?ž?hreti de?Ÿil, misyonu gaye edinen ?Ÿ?hret, ?yle bir hisar olu?Ÿturdu ki, onların Don Ki?Ÿot?a saldırısı, fiske derecesinde kaldı. Kar tanelerinin kızgın ate?Ÿte erimesi gibi, eriyip gitti. Ama bir ?mer L?tfi Mete fikriyatı, okulu, ekolu ?lke insanının g?nl?nde k?k saldı, derinle?Ÿti. Hele ki, ?Kurtlar Vadisi-Irak!? T?rk sinemasının oldu?Ÿu kadar, M?sl?man T?rk Milletinin, hatta b?t?n İsl?m co?Ÿrafyasının medar-ı iftiharı oldu.

?

Filmlerdeki ?arpıcı, d??Ÿ?nd?r?c? diyaloglar kadar, ezgiler de bizim t?rk?m?z?, bizim ?Ÿarkımızı, bizim a?Ÿıtlarımızı, bizim il?hilerimizi seslendirmektedir. Yani ?mer L?tfi Mete bir ta?Ÿla, birka? ku?Ÿ birden vurmakta ve cemiyetin uyuyan idrakini, zamanın ruhunu uyandırmakta, harekete ge?irmektedir. O durgun cemiyet okyanusuna ta?Ÿ atmı?Ÿ ve suyu dalgalandırmı?Ÿtır. A?Ÿkı ve ate?Ÿi uyandırmı?Ÿtır!..Artık hi?bir ?Ÿey eskisi gibi olmayacak bundan b?yle?

?

?ž?hreti artınca, bu kez bazı gazetelerde yazmaya ba?Ÿladı. Terc?man, Sabah, Bug?n ve di?Ÿerleri.. ?zellikle Sabah?ta manifesto niteli?Ÿinde ?ok g?zel yazılar yazdı. Gazetenin ba?Ÿına Fatih Altaylı gelince, ?mer L?tfi Mete?nin yazı yazmasını engelledi. ??nk?, eskilerin ifadesiyle rencide olur dide-i huffa?Ÿ ziyadan!.. Aynen ?yle oldu. ?mer L?tfi Mete?nin veda yazısı, tam bir ?mer L?tfi Mete vakarı, bilgeli?Ÿi ve ahl?k manifestosuydu. Vicdanı ve idraki olan i?in a?Ÿır bir tokattı? İnternetten bulup bir kere daha okuyun bu ?arpıcı manifestoyu?

?

SENARİST ?L?R, AMA FİLM DEVAM EDER

?

?mer L?tfi Mete bir yazıya sı?Ÿmaz. Bunlar ?zet satır ba?Ÿlarıdır sadece. Dostun du? niyetine y?d edilmesidir. Ve?19 Kasım 2009 Per?Ÿembe g?n?, İl?hiyat Vakfı Camiinde kılınan ikindi namazı sonrasında ?mer L?tfi Mete, ?engelk?y sırtlarında denize nazır bir mezarlıkta defnedildi.

?

Gen? imam, ?mer L?tfi Mete?nin senaryolarına temas ederek, o hep iyili?Ÿi-g?zelli?Ÿi dile getirirdi, dedi. Fakat asıl ilah? senaryoyu d??Ÿ?nmek gerekir. Yedi d?vele kar?Ÿı koyan keskin kalem, kartal bakı?Ÿlı, cesur Karadeniz delikanlısı, bu ta?Ÿkın tabiat, asıl tabi?tın/topra?Ÿın mistik ba?Ÿrına g?m?ld?. İnanıyoruz ki, onun vatan sathına ekti?Ÿi tohumlar, filizkıran fırtınalarına ra?Ÿmen, d?nya durduk?a filiz vermeye devam edecek.?

?

?Kurtlar Vadisi?nin sert bakı?Ÿlı fakat insan y?rekli me?Ÿhur Polat?ı da cenazedeydi. Polat?ın Babası, yani Kadir? tarikatının ya?Ÿayan ?Ÿeyhi de oradaydı. Kabına sı?Ÿmaz kartal bakı?Ÿlı ?mer L?tfi Mete, bu ?Ÿeyhin m?ntesiplerindendi. Evet o mill?, manev? ve s?f? d?nyanın ?a?Ÿımızdaki alp/ereniydi. Allah rahmet eylesin. K?k ve g?k bilgi terkibinden/sentezinden m?te?Ÿekkil bu r?hu, bu cevheri, bu asil mayayı/terkibi (cemiyet kimyasını) ya?Ÿatacak yeni nesillere sel?m olsun.?

?

?

?

?