Untitled Document
Anasayfa | Yazarlar | Foto Galeri | Video Galeri | Künye | Reklam | Sitene Ekle | İletişim
REKLAM İLETİŞİM KÜNYE
BİZİ TAKİP EDİN
Kitap SEDAT SEVER'İN ÇOCUK VE EDEBİYAT'I ÜZERİNE
 

SEDAT SEVER'İN ÇOCUK VE EDEBİYAT'I ÜZERİNE
Ekleme Tarihi : 05-09-2013 - 00:36

 

 

İnsan ömrü mevsimsel bir kıyaslamayla ele alındığında biliriz ki çocukluk ilkbaharın en taze günlerine karşılık gelmektedir. Çocuğun bitmez tükenmez öğrenme isteği, merakı, ifadeleri nerede, nasıl açtığına aldırış etmeyen  bahar çiçeklerinin varoluş senfonisini hatırlatır.
 
O, her geçen gün büyümeye, öğrenmeye devam edecek, bahar rüzgarlarının esintisiyle dans ederken, yetiştiği toprağın ürünleriyle beslenecek, suların getirdiği minerallerle hayat bulacaktır.
 
Çocuğun yaşam serüveninde çocuk edebiyatı ürünlerinin temel amacı Sever'in belirttiği üzere "...çocuklara duyarlılık kazandırmak, onların güzele yönelik duygularını geliştirmek, ...düşünce evrenini genişletmek, onlara yaşam ve insan gerçeğine ilişkin sanatçı duyarlılığıyla kurgulanmış ipuçları sunmak, anadilinin kullanım olanaklarını sezdirmek ve onları yazılı kültürle sürekli etkileşim kurabilen bireyler kılabilmektir."
 
Bu amaca ulaşma kapsamında, onların kendini gerçekleştirebilecek bireyler olarak topluma kazandırılabilmeleri için çocuk edebiyatı ürünlerinin çocuğun duygu, düşünce dünyasına hitap edebilmesi büyük önem arz etmektedir.
 
Ülkemizde son yıllarda çocuğa yönelik eserlerde bir artış gözlemlenirken bu artış, çocuk edebiyatı ürünlerinin incelenmesinde belirli ölçütlerin oluşturulmasını, daha nitelikli eserlerin ortaya konulması açısından gerekli kılmaktadır. Söz konusu insan yetiştirmekse ve bu bizi daha yaşanabilir bir dünya oluşturma idealine yaklaştıracaksa bu noktada üzerimize düşen görevleri gözardı etmemeli ve karşımıza çıkan sorulara sosyal bilimlerin elverdiği ölçüde cevaplar bulma çabasında olmalıyız. Biliriz ki sosyal bilimler sayısal bilimler gibi formülize edilmekten daha uzak bir alandır. Net çizgiler oluşturmak bireysel farklılıklar açısından da bakıldığında zordur. Fakat birtakım sınırların, ölçütlerin olması, en azından pedagojik anlamda çocuğun dünyasına yaklaşma ve onun yönelimlerini olumlama açısından yararlı ve gereklidir.
 
Çocuk edebiyatı ürünleri ortaya konurken gözönünde bulundurulması gereken ölçütler nelerdir? Sadece kahramanlarının çocuk olduğu her eser çocuk için uygun mudur? Şu anda halihazırdaki çocuk edebiyatı ürünlerinin ne kadarı gerçekten çocuğa göredir?
 
Çeviri eserler, çeviri esnasında kültürümüze uyarlanmalı mıdır yoksa ait olduğu kültür çerçevesinde mi kalmalıdır? 
 
Nitelikli eserlerin oluşturulması, belirlenmesi ve bunların ülkemiz çocuklarına sunulmasında çocuk edebiyatı ile ilgili akademisyen, eğitimci, şair ve yazarlara düşen görevler nelerdir?
 
Yukarıda belirttiğimiz sorular muhakkak ki çeşitli tartışmaları beraberinde getirecek ve her biri ayrı makale konusu oluşturabilecek niteliktedir. Fakat yine de çözüm gerektiren, bekleyen sorunları işaret etmektedir.
 
Sizler de takdir edersiniz ki sadece kahramanlarının çocuk olduğu her eser çocuk için uygun değildir ve şu anda halihazırdaki çocuk edebiyatı ürünlerinin gerçekten çocuğa göre olup olmadığı oluşturulacak ölçütler neticesinde inceleme konusu olmalıdır.
 
Ankara Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Sedat Sever 2003 yılında Kök Yayıncılık'tan birinci baskısını yapmış olan çalışması "Çocuk ve Edebiyat" ta bizlere belirlenebilecek ölçütlerle ilgili önemli, gerekli ipuçları vermektedir. Çocuk kitaplarının çocuğun gelişim sürecine olan etkilerini  "Dilsel Gelişim, Bilişsel Gelişim, Kişilik Gelişimi ve Toplumsal Gelişim" olmak üzere dört başlık altında değerlendiren Sever, yaş gruplarına göre gelişim döneminin özelliklerini verip uygulamaları ve kitap önerilerini sıralamaktadır. Örneğin,
Dönem: Okulöncesi 2-3 yaş
Genel Dil Özellikleri: Bu dönemde dil gelişimi çok hızlı gerçekleşir. Çocuklar dil yapısına uygun olmayan 3-4 sözcüklük birleşimler kurabilir, zengin uyaranlı ortamlarda 900 sözcüklük bir dağarcığa ulaşabilir.
Uygulamalar: Çocuğun kitapla ilk etkileşimini sağlama ve dil gelişimine katkıda bulunma amacıyla oyuncak kitapların seçimine özen gösterilmelidir. "Banyo kitapları, sesli kitaplar, çocuğun el yapısına uygun boyutta hazırlanmış özel biçimli kitapçıklar" çocuğun ilgisinin kitaba yöneltilmesi bakımından önemlidir. İlk adım kitabın çocuğun ilgi alanına sokulmasıdır. 
Kitap Önerileri: Ülkü Ovat, Ümit Öğmel, Sesler; Nina Filipek, İlk Sözlüğüm 
 
Halen A.Ü. Eğitim Bilimleri Fakültesinde Eğitimin Kültürel Temelleri Bölümü Başkanlığı ve ÇOGEM Müdürlüğü görevlerini sürdüren "Dil ve Edebiyat Öğretimi, Dil ve İletişim, Çocuk Edebiyatı, Okuma Kültürü Edinme Süreçleri" konularında yurtiçinde ve yurtdışında birçok konferans vermiş, seminer çalışmalarına, panellere ve radyo-televizyon programlarına katılmış olan Sedat Sever çalışmasında ayrıca Çocuk Edebiyatının Temel Ögelerine(karakter, konu, dil ve anlatım, çocuk kitaplarında resim), Çocuk Edebiyatı Ürünlerinin Dayanması Gereken Temel İlkelere de yer vermiştir.
 
Son dönemlerde ülkemizde çeşitli illerde düzenlenen "Kitap Okuma Yarışmaları" çeviri eserleri ve bu eserlerin kültürümüze uyarlanıp uyarlanmamaları konusunu da gündeme getirmiştir. Kimi yayınevlerinin eserleri çevirirken orijinal metne bağlı kalmadıkları tespit edilmiştir. Örneğin pek iyi bildiğimiz Carlo Collodi'nin Pinokyo adlı eserindeki Gepetto karakterinin Galip dede olarak çevirildiği görülmüştür. Bu noktada özellikle sormamız gereken, farklı kültürlere ait eserlerin çevirisini yaparken bununla neyi amaçladığımızdır. Eğer amacımız çocuğa farklı kültürleri tanıtmak, farklı ülkeleri, yaşam tarzlarını, inanışları göstermek ise çeviri eserlerde oluşturulduğu kültürün özelliklerine bağlı kalınması gerektiği bir gerçektir. Bu, çocukta farlılıkları kabullenme, onlara saygı duyma davranışını geliştirecek ve dünyayı tek tip algılamasını engelleyecektir. Tabiki dünyada Ayşe teyzeler olduğu kadar Nancy teyzeler, Galip dedeler olduğu kadar Gepettolar da vardır. Hangimiz isteriz ki Nasrettin Hocamız dünyada Nikolay ya da Norton olarak bilinsin ve kabul görsün.
 
Çeviri eserler elbette çevirmenin dünya görüşünü bir şekilde yansıtacaktır. Eser nasıl yazarından bağımsız düşünülemezse, çeviri de çevirmeninden bağımsız değildir. Bir şekilde kullandığı sözcüklerle oluşturduğu eserde kendi dünya görüşünü yansıtacaktır. Fakat bu durum yine de -özellikle çocuk kitaplarında- olabildiğince aşılmaya çalışılmalı bilhassa kültürel farklılıklar söz konusu olduğunda orijinal metne sadık kalınmalıdır.
 
Çocuk edebiyatı ürünlerinde nitelikli eserlerin oluşturulması, belirlenmesi ve bunların ülkemiz çocuklarına sunulmasında çocuk edebiyatıyla ilgili akademisyen, eğitimci, şair, yazarlara önemli görevler düşmektedir. Çocuk edebiyatı ürünlerinin değerlendirilmesinde akademisyenlerden oluşan komisyonlarca belirlenen ölçütler gözönünde bulundurularak alanda uzman kişilerden oluşan okuma gruplarınca eserlerin incelenmesi sağlanıp belirli periyotlarda kitap katalogları oluşturulmalı, bunların MEB destekli olarak eğitim camiasına ulaşması sağlanmalı, bu sayede okullardaki kütüphane ve kitaplıklarda yer alan eserlerin kalitesinin artırılması amaçlanmalıdır.
 
Özetle, belirtilen gelişmeler olana dek Sedat Sever'in "Çocuk ve Edebiyat" adlı kitabı, çocuğunun okuma sürecine katkıda bulunmak isteyen ebeveynlerce, çocuk edebiyatı ürünlerini incelerken nelere dikkat etmeleri gerektiği sorunuyla karşı karşıya kalan Anaokulu, İlkokul ve özellikle Ortaokullardaki Türkçe öğretmenlerince mutlaka edinilmesi gereken temel bir başvuru kaynağı  olma özelliğine sahiptir.
 
Özgül Çağlayan
www.HaberKültür.Net

Etiketler SEDAT - SEVER'İN - ÇOCUK - VE - EDEBİYAT'I - ÜZERİNE -
FaceBook ta paylaş
05-09-2013 - 00:36
Kitap
0 Yorum
Haberi Yazdır
DİĞER HABERLER
OSMAN AYTEKİN’İN YENİ ÖYKÜ KİTABI ‘BULUŞMA’ ÇIKTI!
UMUT POSTASI OKUNMAYA HAZIR
AŞKIN KANATLARI BİR ADEM İLE HAVVA HİKAYESİ
HİKAYELERLE KARAKTER EĞİTİMİ MÜMKÜN MÜ?
MİMOZA SÜRGÜNÜ TESELLİ EDEN KİTAP
BİR ÇİFT YÜREK'İN BİZDE ALASI VAR
KİTABA DAVRANMA ZAMANI
ABDÜLHAMİT'İ GERİCİLER DEVİRDİ
OSMAN AYTEKİN'DEN YENİ ROMAN
CUMHURİYET TARİHİ YENİDEN YAZILIYOR
ENDERUNLU VASIF’I NASIL BİLİRDİNİZ?
HACEGAN SULTANLARI YOLUMUZU AYDINLATIYOR
BİR DÜŞ SONRASI SESSİZLİK
YUSUF ASAL'IN ÇILGIN MUCİTLERİ
FİLİSTİN HAKKINDA YANILGILAR
ARKADAŞIM CAMİ ÇOCUKLARIN ÖZEL DOSTU!
SEDAT SEVER'İN ÇOCUK VE EDEBİYAT'I ÜZERİNE
YENİ BİR YAZAR YENİ BİR KİTAP
YAZARLAR HADİSLERİ YORUMLUYOR
EBABİL BİR BAYRAM SEVİNCİDİR
CENGİZ DAĞCI ONLAR DA İNSANDI ÜZERİNE
ERCAN KÖKSAL’IN İKİNCİ ÖYKÜ KİTABI “TERKEDİLEN ÖLܔ KÜN YAYINLARI ARASINDAN ÇIKTI.
DÜNYA TELAŞINA ŞAİRCE BİR BAKIŞ
ÇIRPINIP İÇİNDE DÖNDÜĞÜM DENİZ
 
Untitled Document
ÖZEL RÖPORTAJLAR
 
 
ÖZEL HABERLER
 
Mahmut Bıyıklı ile Kültür Dünyası Akit TV’de Başlıyor
TYB İstanbul Takamul Altanmiah Heyetini Ağırladı
Kemal Tekden TYB İstanbul’daydı
 
HABERKÜLTÜR TV
 
İbn Arabi
Türkiye Yazarlar Birliği'nde Ömer Lütfi METE
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç 2
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç
 
DERGİ
 
AY VAKTİ'NDE ŞEHRİN FEVERANI VAR!
 
KİTAP
 
OSMAN AYTEKİN’İN YENİ ÖYKÜ KİTABI ‘BULUŞMA’ ÇIKTI!
 
Untitled Document
Hayat Kültür Haber Kültür Şehir Kültür Özel Haber Özel Röportaj Medya Kitap Söyleşi Kültür Dergi Sinema Kültür Sosyal Medya Müzik Kültür Tarih Kültür Tv Kültür Gezi Kültür Radyo Kültür Sufi Kültür Soru Cevap Gazete Kültür
haberkultur.com - Tüm Hakları Saklıdır © 2012
İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Yayınlanamaz