Untitled Document
Anasayfa | Yazarlar | Foto Galeri | Video Galeri | Künye | Reklam | Sitene Ekle | İletişim
REKLAM İLETİŞİM KÜNYE
BİZİ TAKİP EDİN
Haber Kültür NAAT GELENEĞİ ÖLDÜ MÜ?
 

NAAT GELENEĞİ ÖLDÜ MÜ?
Hz.Peygamber ile ilgili manzumelerde en yaygın tür naat’tır.
Ekleme Tarihi : 28-04-2013 - 16:58

 

 

Naat Geleneği Öldü mü?

Hz.Peygamber ile ilgili manzumelerde en yaygın tür naat’tır. Naat’ın kelime anlamı; “bir şeyi medhederek anlatma, vasıflandırma, bir kimsede bulunan şeyleri vasfetmek” demektir. Kavram anlamı ise “Hz.Muhammed’in(sav) methini konu edinen, O’nu övme amacıyla yazılan manzum ve mensur eserler veya umumiyetle Hz.Muhammed’i(sav) medhetmek maksadıyla yazılan şiirler” dir.  Naat bir nevi Peygamberin şiirle yazılmak istenen portresidir. Her şair, durduğu yerden ve görme kabiliyeti ölçüsünde O’na bakar; O büyük mükemmelliğin karşısındaki duygularını zaptetmeye çalışır. Bütün naat’lar adeta tarih boyunca yapılan tek bir portrenin farklı cephelerden birer örneği gibidir ve tek bir portre içindir. Bir portre ki tarih ve insan devam ettikçe bitmeyecektir. Bütün naat’lar bir meşale ormanı gibi parıldar, insanlığın üstündedir ve insanlık, Peygamber’e doğru bu ışıkların altında sevinçle, aşkla güvenle yürür. Naat’ların muhtevasında belirtilmesi gereken bir başka önemli taraf, şairin şefaat isteği ve bu konuda Hz.Peygamber’e olan yakarışlarıdır. Bu bağlamda düşünüldüğünde naat’lar çoğu zaman birer “şefaatnâme”ye dönüşürler.

“Her Dem Yeniden Doğarız Bizden Kim Usanası”

Tanzimat sonrası Türk edebiyatında hem isim hem de içerik olarak naat türünün devam ettiği görülmektedir. Geleneksel anlayışı sürdürenler bir yana, modern anlayışla eserlerini kaleme almış olmalarına rağmen pek çok şair eserlerine “naat” ismini vermeyi sürdürmektedir. Bunlardan bazıları; Arif Nihat Asya, Turgut Uyar, İsmet Özel, Bekir Oğuz Başaran, Yusuf Dursun, Ali Günvar, Mustafa Miyasoğlu, Sadettin Kaplan, Hüseyin Hatemi, Fethullah Gülen’ dir.

Modern Türk edebiyatı dediğimiz kavramı daha çok 20. Yüzyılın ikinci yarısında özelde de 1950 sonrası II. yeni ve sonrasını içine alan şiir olarak ele alabiliriz. Klasik şiir geleneğinde Hz.Peygamber için yazılan şiirlere naat dendiğine göre kalıpların dışında dahi olsa yeni/modern şiir akımları içinde de önemli oranda aynı kaygıyı taşıyan şiirlerin bulunduğunu ve bu geleneğin kalıp/şekil değiştirerek günümüze kadar devam ettiğini belirtmeliyiz. “Naat öldü, naat geleneği bitti” kabilinden söylemleri “kalıplar” içine sıkıştırılmış bir değerlendirme olarak ele almalıyız. Çünkü aruz vezniyle veya klasik şiir kalıplarıyla yazılan şiirlerin aksine günümüzde daha çok hece ve serbest vezinle yazılan şiirler yer buluyor. Bunu aşağıda vereceğim öenrklerle somutlaştırmaya çalışacağım.

Türk edebiyatının Tanzimat’tan sonra yaşadığı ve halen yaşamaya devam ettiği değişime rağmen devamlılıktan, yani geleneğin devamından bahsedilemez mi? Elbette ki bu soruya bütünüyle “hayır” cevabı verilemez. Farklı görünümler altında, farklı dozlarda geleneğin bir yerlerden hemen her zaman uç verdiği, varlığını şu veya bu seviyede devam ettirdiği muhakkaktır. Ancak bunun yeterli ve sağlıklı olduğunu söylemek zordur. Hissi ve fikri plandaki gelenek karşıtlığı hatta düşmanlığı hayat, insan ve toplumun yaşadığı büyük değişim, Türk edebiyatı tarihinin bütünlüğüne ciddi darbeler vurmuş, devamlılığını büyük ölçüde zedelemiştir. Bunun için pek çok sebep sayılabilir ama en önemlisi harf inkılabı ile yeni nesillerin geçmişten hem hafıza hem de ruh olarak koparılmış olmasıdır. Batılılışmanın getirdiği küresel ölçekteki kültürel erozyon da cabası...

Söz konusu değişme ve kırılmaya rağmen, Hz. Peygamber, Modern Türk edebiyatının da önemli konularından biri olmaya devam etmiş ve etmektedir. Bu gerçek, geleneğin devamı olarak okunabileceği gibi geleneğin “değişerek” varlığını sürdürmesi olarak da okunabilir. Çünkü bazı şairler, Hz.Peygamber ile ilgili duygu ve düşüncelerini mensubu bulundukları milletin yüzyıllardır devam ettire geldiği gelenek sınırları içinde dile getirilerken, bazıları da geleneği ciddi manada değiştirerek mısralarına dökerler. Özellikle günümüzde pek çok dergi etrafında toplanan 25-30 yaş grubundaki genç şairlerin müstakil olsun ya da olmasın şiirlerinde Hz.Peygamber’e yer verdiğini görüyoruz. Fakat bu yer veriş daha çok şairlerin kendi iç dünyalarındaki kavgalarıyla veya çağın getirdiği buhranlarla karşılaştırılarak verilmesi sebebiyle çok göz önüne çıkmıyor olabilir. Elbette ki bu tür metinler tek başına naat olarak da değerlendirilmeyebilir, bizim bakış açışımız daha ziyade naat ile başlayan Hz.Peygamber’i rehber alan, O’nu konu edinen şiirlerin dergilerde yer alıyor oluşu gerçeğini ıskalamamaktır. Nihayetinde değişen, sürekli olarak yenilenen bir dil ve edebiyata sahibiz. Geleneği de muhafaza ederek modern şiirin imkânlarıyla kaleme alınan yeni metinleri görmezden gelmemeliyiz. Bu ve benzer konuları ele alan bir yayın zenginliğine sahibiz. Hece,Yağmur, Dergah, İtibar, Karagöz Edebiyat, Berceste, Ücra, Mahalle Mektebi, Aşkar, Değirmen, Fayrap,  Kuyudaki Koro, Yedi İklim, tasfiye, Birnokta,Ay Vakti, Kertenkele, Edep bu yayınlardan bazılarıdır.

Şairler O’nu Anlatıyor

Tanzimattan günümüze uzanan yaklaşık 150 yıllık Türk şiirinde Hz.Peygamber’i konu alan ve O’nun hakkında şiirler yazan şairlerin hem şair hem de manzume bakımından en geniş kadrosunu yeni/modern şiir tarzı oluşturur. 500 şairden 360’a yakını, 1600 manzumeden de 900’e yakını yeni/modern şiir geleneği sınırları içinde yer alır.Bu sayılar şaşırtıcı değildir. Çünkü 1860 sonrasında divan ve halk şiiri geleneği ciddi manada geri plana çekilirken batı edebiyatı tesiri altında ve batılılaşma olgusu ortamında teşekkül eden yeni şiir, giderek edebiyat dünyasına hakim olmaya başlar. Özellikle 20. Yüzyılın başından itibaren edebiyatımıza hâkim olan anlayış ve eğilim yeni şiirdir.

1950 sonrası şairlerine baktığımızda bu grubun bir önceki nesilden devraldıkları na’t edebiyatı bayrağını günümüze taşırlar. Bunlar; Lütfi Filiz(1911-2007), Nebi Hazri(1924), Bahattin Karakoç(1930), Abdurrahim Karakoç(1932-2012), Sezai Karakoç(1933), Bedri Gürsoy(1936),Erdem Beyazıt(1939-2008), Hilmi Yavuz(1936), Hüseyin Hatemi(1939), Cahit Zarifoğlu(1940-1987), M.Akif İnan(1949-2000), Mustafa Necati Bursalı(1941-2009), Muhsin İlyas Subaşı(1942), Dilaver Cebeci(1943), M.Nejat Sefercioğlu(1943), İsmet Özel(1944), Sadettin Kaplan(1944), Yahya Akengin(1946), Mustafa Miyasoğlu(1946), Bekir Oğuz Başaran(1946), M.Atilla Maraş(1949), Cahit Koytak(1949), Şahin Uçar(1949), Ebubekir Eroğlu(1950), Cahit Yeşilyurt(1952-2004), Olcay Yazıcı(1953-2010), Yücel İpek(1937), Rıfat Araz(1949), Yusuf Dursun(1949), Rıfkı Kaymaz(1950-2010), Ömer Lütfi Mete(1950-2010), Ahmet Tevfik Ozan(1953), Vahap Akbaş(1954), Mustafa Ruhi Şirin(1955), Bestami Yazgan(1955),Şükrü Karaca(1956), Recep Garip(1956), Zeki Ordu(1959), Nurullah Genç(1960), Fatih Okumuş(1968), Bahtiyar Aslan(1971), Celal Fedai(1972),Ayşe Akay(1982)

Naat Şiirleri Şöleni Bursa’da

Naat geleneğinin devam ettiğinin en güzel örneklerinden biri hiç şüphesiz Bursa’da üç yıldır devam eden “Naat Şiirleri Şöleni” dir. Bursa Büyükşehir Belediyesi Kültür AŞ himayesinde sürdürülen bu güzide etkinlik bildiğimiz kadarıyla bu alanda ülkemizde yapılan tek örnektir. Bursa’da yaşayan şair/yazar Cevat Akkanat tarafından hazırlanan etkinliğin bu yıl ki konukları; Bahattin Karakoç, Metin Önal Mengüşoğlu, Adem Turan, Özcan Ünlü, Hüseyin Kaya, Tayyip Atmaca, Mustafa Baki Efe, Abdurrahman Adıyan,Cevat Akkanat ve Yunus Emre Altuntaş’tı. Türk Şiirinin yaşayan çınarlarından Bahattin Karakoç’un bu programda naat’larını okumuş olması, Resul’e olan sevgisini, şiirinin beslenme kaynağı olarak O’na duyduğu saygıyı ömrünün son gününe kadar yazmaya devam edeceğini belirtmesi başlıbaşına bir güzellikti. Yazılmış yeni naat’ların okunduğu etkinlikte Adem Turan, Abdurrahman Adıyan, Yunus Emre Altuntaş da naat geleneğinin bu güne kadar ki gelişimini anlatan sunularını paylaştılar. Oldukça nezih ve manevi bir atmosferde geçen etkinliğin bundan sonraki yıllarda da devamı, farklı şehirlerde benzer etkinliklerin gerçekleştirilmesi ümidini taşıyoruz. Ne mutlu emeği geçenlere... 

 

Yunus Emre Altuntaş

www.HaberKültür.Net

 

 

 

Kaynakça

 

- Sezai Karakoç, Edebiyat Yazıları, Diriliş Yay. 1992

- Selçuk Eraydın, İslami Türk Edebiyatına Giriş, Dergah Yay. 1981

- İsmail Çetişli (Prof.Dr.), Türk Şiirinde Hz. Peygamber, Akçağ Yay. 2012


Etiketler NAAT - GELENEĞİ - ÖLDÜ - MÜ? -
FaceBook ta paylaş
28-04-2013 - 16:58
Haber Kültür
0 Yorum
Haberi Yazdır
DİĞER HABERLER
'Toplumun Değer Yargıları Yazarın Sınırını Belirler'
Mahmut Bıyıklı: Kudüs Ofisi!
Necip Fazıl Kısakürek Kabri Başında Anıldı
Necip Fazıl Kabri Başında Anılacak
Mahmut Bıyıklı: Kudüs'ün Ahı!
TYB İstanbul’da Salih Mirzabeyoğlu Anıldı
Ahmet Edip Başaran TYB İstanbul’da Konuştu
TYB İstanbul’da Genç Yazarlar Konuştu
Başaran TYB İstanbul’da Konuşacak
TYB İstanbul’da Roman ve Şiir Konuşulacak
TYB İstanbul’da Şiir Üstüne Söyleşildi
Bir Şehidin Hikâyesi TYB İstanbul’da Konuşulacak
TYB İstanbul’da Türkiye-Libya İlişkileri Konuşuldu
Recep Seyhan TYB İstanbul’da Hikâyeyi Anlattı
Mahmut Bıyıklı: Savunanlar ve Savrulanlar!
3. Yedi Tepe Yedi Mekan Genç Edebiyat Festivali TYB İstanbul’da Gerçekleşti
Osmanlı-Libya İlişkileri TYB İstanbul’da Konuşulacak
Yedi Tepe Yedi Mekân Genç Edebiyat Festivali 12 Nisan’da Başlıyor
TYB İstanbul’da Ahmet Muhtar BüyükçınarKonuşuldu
Edebiyatçılar Okurlarıyla “Yakın Gelecek”te Buluştu
TYB İstanbul’dan Ahmet Muhtar Büyükçınar Programı
“Yakın Gelecek” On Beş Günde Bir TYB İstanbul’da
“Berabere” Söyleşisi TYB İstanbul’da Yapıldı
TYB İstanbul’da Divan Edebiyatı Okumaları Başladı
 
Untitled Document
ÖZEL RÖPORTAJLAR
 
 
ÖZEL HABERLER
 
Mahmut Bıyıklı ile Kültür Dünyası Akit TV’de Başlıyor
TYB İstanbul Takamul Altanmiah Heyetini Ağırladı
Kemal Tekden TYB İstanbul’daydı
 
HABERKÜLTÜR TV
 
İbn Arabi
Türkiye Yazarlar Birliği'nde Ömer Lütfi METE
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç 2
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç
 
DERGİ
 
Üsküdar’dan Gelen Güzel Bir Dergi
 
KİTAP
 
Mustafa Uçurum: Muhtasar Cinnet Risalesi
 
Untitled Document
Hayat Kültür Haber Kültür Şehir Kültür Özel Haber Özel Röportaj Medya Kitap Söyleşi Kültür Dergi Sinema Kültür Sosyal Medya Müzik Kültür Tarih Kültür Tv Kültür Gezi Kültür Radyo Kültür Sufi Kültür Soru Cevap Gazete Kültür
haberkultur.com - Tüm Hakları Saklıdır © 2012
İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Yayınlanamaz