Untitled Document
Anasayfa | Yazarlar | Foto Galeri | Video Galeri | Künye | Reklam | Sitene Ekle | İletişim
REKLAM İLETİŞİM KÜNYE
BİZİ TAKİP EDİN
Tarih Kültür Osmanlı'da demografik nüfus yapısı
 

Osmanlı'da demografik nüfus yapısı
Osmanlı toplumunda insanlar arasında yapılan en önemli sınıflandırmalardan birisi dini açıdan olan sınıflandırma idi.
Ekleme Tarihi : 20120627012620 -

   OSMANLI’NIN DEMOGRAFİK (NÜFUS) YAPISI   XVI. YÜZYIL  

Osmanlı toplumunda insanlar arasında yapılan en önemli sınıflandırmalardan birisi dini açıdan olan sınıflandırma idi. Acaba bu dönemde imparatorlukta ne kadar insan yaşıyordu ve bunların etnik ve dini açıdan dağılımı ne idi? Kısaca bu noktaya bakacak olursak şüphesiz bu dönemde bugünkü anlamda nüfus sayımları yapılmıyordu bununla birlikte Osmanlı devletinde XV. ve XVI. yüzyıllarda fert fert olmamakla birlikte vergi mükellefi olan erkeklerin otuz kırk yılda bir, bazen daha sık aralıklarla nüfus sayımları yapılıyordu. Yapılan bu işleme tahrir, tahrir sonucu elde edilen verilerin toplandığı defterlere de tahrir defterleri deniliyordu. Gayrimüslimler için de cizye defterleri tutuluyordu. 

1488-1491 yılları arasında Osmanlı sınırları Hırvatistan, Dalmaçya kıyıları hariç kuzeyde Tuna ve Sava nehirlerine kadar uzanıyordu. Ömer Lütfi Barkan ve Halil İnalcık hocaların cizye defterlerinden hareketle yaptıkları hesaplara göre 1490’lı yıllarda Osmanlı Avrupa’sında yani Balkanlarda 674.000 hane halkı yani yaklaşık dört milyon civarında gayrimüslim nüfus yaşıyordu. 1490 yılında Osmanlı İmparatorluğu’nun Anadolu’daki sınırını Trabzon’dan Antalya körfezine uzanan bir hat belirliyordu. Bilindiği üzere Trabzon 1461 yılında fethedilmişti ve burada toplu halde yaşayan bir gayrimüslim nüfus mevcuttu (27.131 hane halkı). Hâlbuki XIV. yüzyılın başında fethedilen Batı Anadolu’da 2.605 hane halkından ve diğer Anadolu’da 2.856 hane halkından ibaretti. Demek oluyor ki 1490’da Anadolu’da Hristiyan hane halkının toplamı 32.000 civarındaydı. Bunların büyük kısmını Rum ve Ermeniler oluşturuyordu, şehirlerde küçük Yahudi cemaatleri vardı. Sonraki yıllarda bu gayrimüslim sayısı da artış göstermişti. 

Ömer Lütfi Barkan’ın yaptığı hesaplamaya göre, 1520-35 yılları arasında Osmanlıların Asya’da yer alan beş beylerbeyliğinin (Anadolu, Karaman,[1] Zülkadriye,[2] Diyarbekir[3] ve Rum[4]), yöneticiler de dahil toplam nüfusu 1.067.355 Müslim, 78.783 Hristiyan, 559 Yahudi (toplam:1.146.697) hane halkından; Rumeli’ninki ise İstanbul’un nüfusu ve yöneticiler de dahil 291.593 Müslim, 888.002 Hristiyan, 12.593 Yahudi (toplam: 1.191.799) hane halkından oluşuyordu. Her hanede beş kişi hesabına göre bu tarihlerde Osmanlı Anadolu’sunun nüfusu 5.733.485, Rumeli’ninki ise 5.958.995 kişi olarak değerlendirilmektedir ki toplam olarak 11.692.480 kişilik bir nüfus tahmin edilmektedir. Barkan bu nüfusu defterlere kayıtlı olmayanların da dahil edilince, 12-12,5 milyon civarında olabileceğini düşünmektedir. Bu nüfusun %58.12’si Müslüman, %41.34’ü Hristiyan, %0,54’ü ise Yahudi idi. Ayrıca Barkan, Osmanlıların Avrupa’da Sirem, Hırvatistan, Macaristan ve Slovakya, Asya ve Afrika’da Hicaz, Yemen, Lahsa, Kuzey Habeşistan ve Kuzey Afrika kıyıları gibi 1535’ten sonra ele geçirdiği bölgelerin de nüfusunu da eklemek suretiyle Osmanlı devletinin XVI. asır sonlarındaki nüfusunun 30-35 milyon kadar olabileceğini tahmin ediyor. Halil İnalcık ise bunu biraz abartılı buluyor. Sonuçta bir bölgenin fethi ve iskânı Türk boy ve oymaklarının sadece asker nitelikli üyeleri tarafından değil, bütün aile üyelerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu sebepledir ki özellikle balkanlara doğru artan bir Müslüman Türk nüfustan bahsetmek mümkündür. Görülüyor ki Osmanlı toplumunda değişik milletlerden, kültürlerden, dinlerden gelen ve imparatorluk çatısı altında yaşayan önemli bir nüfus söz konusu. Peki, muhtelif etnik ve dini grupların bir arada barış içinde yaşamasına imkân sağlayan ne idi? Şüphesiz bunu sağlayan Osmanlı hoşgörüsü ve bunun sonucu olarak Osmanlı devletinin kendine has geliştirmiş olduğu millet sistemi esasıydı. 

U.Salih Özdemir

HaberKültür.Net

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Karaman eyaleti, Konya, Beyşehri, Akşehir, Aksaray, Niğde, Kayseri ve İçel sancaklarından oluşuyordu.

[2] Zülkadriye eyaleti, Maraş livası ile Bozok ve Kırşehir kazalarından müteşekkil idi.

[3] Diyarbekir eyaleti, Amid, Mardin, Musul, Sincar, Arapgir, Ergani, Çermük, Siverek, Kiği, Çemişkezek, Harput, Ruha (Urfa), Ana, Deyr ve Rahbe livaları ile Hısnı Keyfa kazasından oluşuyordu.

[4] Kadîm ve Hâdis Rum eyaleti, Amasya, Çorumlu, Tokat, Şarkîkarahisar, Canik, Trabzon, Malatya, Divriği, Lârende, Kemah ve Bayburt livalarından müteşekkildi.


Etiketler Osmanlı'da - demografik - nüfus - yapısı -
FaceBook ta paylaş
20120627012620 -
Tarih Kültür
0 Yorum
Haberi Yazdır
DİĞER HABERLER
Vefatının Sene-i Devriyesinde Sultan II. Abdülhamid'i Anlamak
MÜCAHİTLERİN GÖZBEBEĞİYDİ!
ÇANAKKALE’Yİ HAKEDİYOR MUYUZ?
BALKAN FACİASININ 100. YILI
PROF. DR. İSMAİL KARA: AKİF GÖNÜLLÜ SÜRGÜNDÜR
ŞEHİTLER ÖLMEZ!
PEKİN’DE HAMİDİYYE ÜNİVERSİTESİ
Osmanlı’da yılbaşı bir başka kutlanırdı!
Cülus Yolunda Bir Valide Sultan!
Patrikler de idam edilir
Tarih konuşuyor
Osmanlı'da demografik nüfus yapısı
Osmanlı'da ilk deprem
Şehit Enver Paşa hain miydi?
Hilafete ne oldu?
Koruma Kanunu kimi koruyordu?
Tarihin dili olsa…
Yeşil Ordu'nun derdi neydi?
Türkiye azınlıkların cenneti
Evveline selam olsun sultanım
Osmanlı’da millet sistemi vardı
Abdülmecid Efendi'yi unutmayacağız
Tarihimizi küstürdük
Katip Sinan Camii garip cami
 
Untitled Document
ÖZEL RÖPORTAJLAR
 
 
ÖZEL HABERLER
 
Mahmut Bıyıklı ile Kültür Dünyası Akit TV’de Başlıyor
TYB İstanbul Takamul Altanmiah Heyetini Ağırladı
Kemal Tekden TYB İstanbul’daydı
 
HABERKÜLTÜR TV
 
İbn Arabi
Türkiye Yazarlar Birliği'nde Ömer Lütfi METE
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç 2
Balkan Savaşlarının 100. Yılında Büyük Göç
 
DERGİ
 
AY VAKTİ'NDE ŞEHRİN FEVERANI VAR!
 
KİTAP
 
OSMAN AYTEKİN’İN YENİ ÖYKÜ KİTABI ‘BULUŞMA’ ÇIKTI!
 
Untitled Document
Hayat Kültür Haber Kültür Şehir Kültür Özel Haber Özel Röportaj Medya Kitap Söyleşi Kültür Dergi Sinema Kültür Sosyal Medya Müzik Kültür Tarih Kültür Tv Kültür Gezi Kültür Radyo Kültür Sufi Kültür Soru Cevap Gazete Kültür
haberkultur.com - Tüm Hakları Saklıdır © 2012
İzinsiz ve Kaynak Gösterilmeden Yayınlanamaz